Şâtibî’nin El-Muvâfakât Adlı Eseri Çerçevesinde Sünnete Bakışı
RUSUH Uşak Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi · 30.06.2026 · 6 (1) · 104-120
DOI: 10.71083/rusuhder.1867754 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift RUSUH Uşak Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Beşir Korkmaz. Die Arbeit nennt 27 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Endülüs'ün önde gelen usûl âlimlerinden Ebû İshâk eş-Şâtıbî’nin (ö. 790/1388) çığır açıcı eseri el-Muvâfakât ekseninde şekillenen Sünnet anlayışını incelemektedir. Şâtıbî, Makâsıdu’ş-Şerî’a (Şeriatın Amaçları) nazariyesini merkeze alarak, Sünnetin sadece bir nakil aracı değil, aynı zamanda şeriatın gayeleriyle bütünleşmiş, hikmetli ve pratik bir rehber olduğunu ortaya koymuştur.Şâtıbî, Sünneti geleneksel tanım olan Hz. Peygamber’in söz, fiil ve takrirleri ile sınırlamaz; aynı zamanda Sünnetin bid'atin karşıtı olan doğru yolu ifade ettiğini ve sahabenin uygulamalarını da içerebildiğini savunur. Bu kapsamda, sahabe icmâının veya Kur'an'ın ruhuna uygun içtihatlarının da Sünnet kapsamında değerlendirilebileceğini vurgular.Sünnetin dindeki konumu hiyerarşik açıdan Kur’an’dan sonra gelirken, Şâtıbî'ye göre bu ikincil konum, Sünnetin işlevsel önemini azaltmaz. Zira Sünnet, Kur'an’ın hükümleri için bir açıklama (tefsir) ve uygulama kaynağıdır. Kur'an'daki mücmel (genel) hükümleri tafsil etmek, mutlak ifadeleri takyid etmek ve hükümleri somutlaştırmak Sünnetin en temel fonksiyonudur. Özellikle Sünnet, dinin nihai amaçları olan zarûriyyât, hâciyyât ve tahsîniyyât gibi maslahatları gerçekleştiren küllî Kur’an ilkelerini detaylandırmaktadır.Bağlayıcılık açısından ise Şâtıbî, rivayetleri sübût derecelerine göre ayırır: Mütevatir Sünnetler mutlak bağlayıcılık taşırken; âhâd haberler, ancak Kur’an’ın genel ve küllî ilkeleriyle uyumlu olduğunda şer’î delil niteliği kazanır. Bu yöntem, Sünnetin anlaşılmasında yalnızca senedin değil, aynı zamanda metnin (içeriğin) şer'î amaçlarla uyumunun da esas alınması gerektiğini gösteren, Makâsıd merkezli özgün bir usûl yaklaşımını yansıtır.
Zitieren
APA
Korkmaz, B. (2026). Şâtibî’nin El-Muvâfakât Adlı Eseri Çerçevesinde Sünnete Bakışı. RUSUH Uşak Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 104-120. https://doi.org/10.71083/rusuhder.1867754
Vancouver
Korkmaz B. Şâtibî’nin El-Muvâfakât Adlı Eseri Çerçevesinde Sünnete Bakışı. RUSUH Uşak Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi. 2026;6(1):104-120. doi:10.71083/rusuhder.1867754
BibTeX
@article{Korkmaz2026,
author = {Korkmaz, Beşir},
title = {Şâtibî’nin El-Muvâfakât Adlı Eseri Çerçevesinde Sünnete Bakışı},
journal = {RUSUH Uşak Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {6},
number = {1},
pages = {104--120},
doi = {10.71083/rusuhder.1867754}
}
EUVIMED