Müftüzâde Abdurraûf el-Antâkî ve Şerhu Risâleti Hakâiku’l-Beyân Adlı Eseri
Pamukkale Divinity · 28.06.2026 · (1) · 167-178
DOI: 10.17859/paudiv.1979159 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Pamukkale Divinity, online erschienen am 28.06.2026. Verfasst von Ahmet Şanverdi und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 22 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Antakya bölgesi, tarih boyunca pek çok âlim yetiştirmiş ve diğer bölgelerdeki ilim erbabı için de önemli bir uğrak merkezi olma özelliğini korumuştur. Bölgenin önemli isimlerinden biri olan Müftüzâde Abdurraûf Efendi (1820-1899), Osmanlı’nın son döneminde yetişmiş hem bir müderris hem de Antakya’daki ilk kütüphanenin kurucusu olarak bölge kültürüne büyük katkılar sunmuştur. Bu çalışma, müellifin Mehmed Tâhir Efendi (öl. 1266/1850)’ye ait olan Hakâiku’l-beyân risâlesi üzerine kaleme aldığı Şerhu risâleti Hakâiki’l-beyân isimli eserini merkezine alarak genel bir tahlil sunmaktadır. Söz konusu eserde, aralarında varlıksal (ontolojik) bir bağımlılık bulunan vaz' ve beyân gibi iki temel ilmi eşzamanlı olarak incelemesi, onu literatürdeki diğer çalışmalardan ayıran dikkat çekici bir nitelik olarak görülebilir.Şerhin en dikkat çekici yönü, genel dili Arapça olmasına karşın, zihinsel tasavvuru güç olan istiare bahislerini öğrencilerin daha kolay kavrayabilmesi amacıyla Osmanlı Türkçesi ile açıklamasıdır. Bu pedagojik “hibrit” (iki dilli) yaklaşım, 19. yüzyıl Osmanlı eğitim sistemindeki dil tercihlerini ve medrese/rüşdiye geleneğindeki pratik dönüşümü yansıtmaktadır. Çalışmada, Abdurraûf Efendi’nin hayatı, ilmî çalışmaları ve kütüphane kuruculuğu incelenerek kendisinin klasik dil bilimlerinden olan vaz‘ ve belâgat ile yerel eğitim ihtiyaçları arasında köprü kuran ve Antakya’nın son dönem Osmanlı ilmî kimliğini temsil eden biri olarak nitelendirilebileceğine işaret etmektedir.
Zitieren
APA
Şanverdi, A., & Öztürk, N. (2026). Müftüzâde Abdurraûf el-Antâkî ve Şerhu Risâleti Hakâiku’l-Beyân Adlı Eseri. Pamukkale Divinity, 167-178. https://doi.org/10.17859/paudiv.1979159
Vancouver
Şanverdi A, Öztürk N. Müftüzâde Abdurraûf el-Antâkî ve Şerhu Risâleti Hakâiku’l-Beyân Adlı Eseri. Pamukkale Divinity. 2026:167-178. doi:10.17859/paudiv.1979159
BibTeX
@article{anverdi2026,
author = {Şanverdi, Ahmet and Öztürk, Necmettin},
title = {Müftüzâde Abdurraûf el-Antâkî ve Şerhu Risâleti Hakâiku’l-Beyân Adlı Eseri},
journal = {Pamukkale Divinity},
year = {2026},
number = {1},
pages = {167--178},
doi = {10.17859/paudiv.1979159}
}
EUVIMED