EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Kur’ân Üslubunda Nezaket Hitapları

İtkan Akademik Araştırmalar Dergisi · 30.06.2026 · 3 (4) · 261-278

DOI: 10.66677/itkan.1865466 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift İtkan Akademik Araştırmalar Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Die Arbeit nennt 13 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Tek, samed, izzet ve kudret sahibi olan Allah’ın adıyla, kendisinden sonra peygamber gelmeyecek olan Muhammed aleyhisselama salat ve selam ederim, din gününe kadar Allah’ın selamı O’nun üzerine olsun. Kur’ân, yaratılanların benzerini getirmekten aciz olduğu, göz kamaştırıcı nazmı, derin manaları ve eşsiz üslubuyla mucizedir. Bu mucizevî yönünü, onun hitabî üslubunda; duyguları etkileyen latif ve nezaket içeren lafızları kullanımında da görmekteyiz. Kur’ân her sûrede hatta her ayette her seviyeden tüm insanlara hitap etmektedir. Bu hitap biçiminde kalpleri cezbeden nezaket barındıran kelimeleri kullanmasında eğitici bir yaklaşım yönü de bulunmaktadır. Bu nezaket içeren kelimelerin kullanılması sadece bir eğitici metodu olarak değil, aynı zamanda özür dileme, saygı gösterme ve talep etme gibi çeşitli durumlar için de kullanılır. Zira Kur’ân, ilahi bir hitap ve Rabbanî bir sözdür. Kur’ân, küçük-büyük, bedevi-şehirli, fakir-zengin, alim-cahil, efendi-köle, yöneten-yönetilen tüm insan zihinlerine ve kalplerine hitap eder. Bundan ötürü hitap, genel ve özel olmak üzere bütün insanlara yöneliktir. Bununla birlikte, bazı daha hassas bağlamlarda özel bir hitap üslubunun tercih edildiği görülmektedir. Nitekim bu durum, bir babanın oğluna hitabında, talepte bulunan kimsenin otorite sahibine yönelişinde ve âlimin öğrenciye yönelik söyleminde açık biçimde tezahür etmektedir. Bu çerçevede Hz. Lokman’ın oğluna Allah’a imanı öğrettiği örnekte olduğu gibi: “Yavrucuğum! Şüphesiz yapılan iş bir hardal tanesi ağırlığında olsa ve bir kayanın içinde, yahut göklerde ya da yerin içinde bile olsa, Allah onu çıkarır getirir. Çünkü Allah en gizli şeyleri bilendir, (her şeyden) hakkıyla haberdar olandır.” Ayrıca güç ve makam sahibi birinden yardım talebinde bulunurken kullanılan nezaket üslubu, Hz. Yusuf’un kardeşlerinin kendisini Yusuf olarak tanımadıkları bir durumda yönelttikleri üslupta da gözlemlenmiştir: “Yûsuf'un yanına girdiklerinde dediler ki: Ey güçlü vezir! Bize ve ailemize darlık ve sıkıntı dokundu.” Genel olarak Kur’ân’ın üslubunda belirli özellikler ve kendine özgü birtakım vasıfları vardır. Bu özelliklerden biri, baba ile oğul, oğul ile baba, kardeşler ve diğer akrabalar gibi aile bireyleri arasında nezaket içeren kelimelerin kullanılmasıdır.

Zitieren

APA

(2026). Kur’ân Üslubunda Nezaket Hitapları. İtkan Akademik Araştırmalar Dergisi, 3(4), 261-278. https://doi.org/10.66677/itkan.1865466

Vancouver

Kur’ân Üslubunda Nezaket Hitapları. İtkan Akademik Araştırmalar Dergisi. 2026;3(4):261-278. doi:10.66677/itkan.1865466

BibTeX
@article{euvimed2026,
  title = {Kur’ân Üslubunda Nezaket Hitapları},
  journal = {İtkan Akademik Araştırmalar Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {3},
  number = {4},
  pages = {261--278},
  doi = {10.66677/itkan.1865466}
}
Kostenlos starten →