KUR’ÂN-I KERÎM’DE ELEŞTİREL DÜŞÜNME
Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 12.08.2026 · (53) · 272-306
DOI: 10.14520/adyusbd.1862630 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 12.08.2026. Verfasst von Ramazan Barman. Die Arbeit nennt 60 Literaturangaben. Gefördert von: yok.
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırma, Kur’an’ın hurafe, dogmatizm ve geleneksel inançların önkabule dayalı biçimde benimsenmesine karşı inşa ettiği eleştirel düşünme modelini incelemektedir. Bir olay, durum veya varlık hakkında insanın zihinsel yeteneklerini kullanarak gerçekleştiği, analiz ve değerlendirme süreci olan eleştirel düşünme, etkili bir öğrenme ve anlama modelidir. İnsanlık tarihi boyunca avcı-toplayıcı dönemden tarım toplumuna, sanayi toplumundan dijital çağa uzanan sürekli bir gelişim süreci, büyük ölçüde eleştirel düşünme sayesinde mümkün olmuştur. Kur’an, insanın yanılgılarını, sorunlarını ve krizlerini bilgi ile ahlak arasındaki ilişki çerçevesinde ele alarak, eleştirel düşünmeye örnek teşkil eden birçok yaklaşım sunmaktadır. Bireysel ve toplumsal bir sorumluluk alanı olan eleştirel düşünme; akıl, bilgi, deneyim, gözlem ve mantığı kullanarak doğru ve tutarlı sonuçlara ulaşma çabasını ifade eder. Kur’an, insanın ve toplumların sürüklendiği şirk, sekülerleşme, güç temelli sosyal yapıların oluşturduğu sınıf, statü ve eşitsizlik gibi bireysel ve toplumsal sorunlara karşı eleştirel tefekkür bilincini inşa etmektedir. Bu çalışma Kur’an’da eleştirel düşünme olgusu üzerinde yoğunlaşmış, elde edilen veriler nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Buna göre Kur’an, eleştirel düşünmeyi, insanın varoluşsal sorumluluklarını yerine getirirken ilahi rehberlikle doğru yoldan ayrılmaması için, eleştirel bir bilinç ve sorgulayıcı bir tutum geliştirilmesini, temel bir ilke olarak ortaya koyduğu sonucuna varılmıştır.
Förderung
- yok
Zitieren
APA
Barman, R. (2026). KUR’ÂN-I KERÎM’DE ELEŞTİREL DÜŞÜNME. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 272-306. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1862630
Vancouver
Barman R. KUR’ÂN-I KERÎM’DE ELEŞTİREL DÜŞÜNME. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026:272-306. doi:10.14520/adyusbd.1862630
BibTeX
@article{Barman2026,
author = {Barman, Ramazan},
title = {KUR’ÂN-I KERÎM’DE ELEŞTİREL DÜŞÜNME},
journal = {Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
number = {53},
pages = {272--306},
doi = {10.14520/adyusbd.1862630}
}
EUVIMED