EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Kur’an Kıssalarının Yorumsal Serüveni

Şahabettin Ertan Altunrende

Tefsir Araştırmaları Dergisi · 30.04.2026 · 10 (1) · 51-71

DOI: 10.31121/tader.1850710 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Tefsir Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.04.2026. Verfasst von Şahabettin Ertan Altunrende. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 70 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma Kur’an kıssalarının tarihsel süreçte nasıl anlaşıldığını ve yorumlandığını başka bir ifade ile okunma biçimini, özellikle tefsir geleneği perspektifinden ele almayı amaçlamaktadır. Kur’an’ın yaklaşık üçte birini oluşturan kıssalar, erken dönemden itibaren Müslüman ilim geleneğinde yaygın bir ilgi görmüştür. Kur’an kıssaları, Kur’an’ın önemli bir bölümünü oluşturmalarına rağmen isrâiliyyât, şerʿu men kablenâ ve peygamberlerin ismet sıfatı etrafındaki tartışmalar nedeniyle klasik tefsir geleneğinde kelâmî ve fıkhî ayetlere kıyasla tali bir mesele olarak görülmüş, bu durum, kıssaların yorum geleneğindeki konumunun sistematik biçimde yeniden analiz edilmesini gerekli kılmıştır. Gazzâlî (öl. 505/1111) gibi bazı alimlerin kıssaları ilmi açıdan ikincil bir alan olarak görmesi erken örnekler arasında yer almaktadır. Bu çalışma Kur’an kıssalarının erken dönem ilmi literatürdeki seyrini özellikle Kısasul-enbiyâ geleneği, rivayetleri esas alan tefsirler ve tarih yazımı üzerinden incelenmekte ve bu süreçte Kitab-ı Mukaddes ve isrâiliyyât kaynaklı anlatıların tefsir geleneğini nasıl şekillendiğini ortaya koymaktadır. Kur’an kıssalarının fıkhi ve ahlaki çıkarımlar için kullanılmasında şer’u men kablena tartışmaları ve kıssalardan hüküm çıkarma problemi önemli bir sınır oluşturmuştur. Bunun yanı sıra peygamberlerin ismet sıfatları ve kıssaları nakledenlerin olumsuz algılanışı Kur’an kıssalarının ahlaki rehberlik potansiyelinin geri plana itilmesine yol açmıştır. İsrâiliyyât’ın güvenirliği etrafında gelişen tartışmalar bu kıssaların ilmi noktada meşruiyetini daha da zayıflatmıştır. Modern dönemde ise Kur’an kıssalarına yönelik yaklaşımlarda belirgin bir dönüşüm yaşanmıştır. Muhammed Abduh (1849-1905), Reşîd Rızâ (1865-1935) ve Seyyid Kutup (1906-1966) gibi isimler kıssaları tarihsel veri olmaktan ziyade ahlaki, temsili ve edebi anlatılar olarak ele almışlardır. Bu yaklaşım Kur’an’ın üslubuna yönelik yeni okumaların önünü açmıştır. Batı akademyasında gelişen edebi ve hermenötik yönelimler bağlamında yapılan çalışmalar, Kur’an kıssalarının insani tecrübe, ahlak ve toplumsal bilinç inşasındaki rolünü daha görünür hale getirmiştir. Sonuç olarak çalışma, Kur’an kıssalarının tarihi boyunca geri planda kalmış olmasına rağmen günümüzde hem İslami ilimler hem de modern beşerî bilimler açısından yeniden keşfedilmeyi bekleyen zengin bir yorum alanı sunduğunu savunmaktadır. Bu kıssalar yalnızca geçmişi aktaran metinler değil, çağdaş dünyada ahlaki yönelim ve anlam arayışına katkı sunabilecek anlatılar olarak değerlendirilmektedir. Bu makale, Kur’an kıssalarının tefsir geleneğinde tali bir konumda ele alınışını analiz etmekte, modern yorumların bu kıssaların ahlaki ve toplumsal boyutlarını nasıl öne çıkardığını değerlendirmektedir.

Zitieren

APA

Altunrende, Ş. E. (2026). Kur’an Kıssalarının Yorumsal Serüveni. Tefsir Araştırmaları Dergisi, 10(1), 51-71. https://doi.org/10.31121/tader.1850710

Vancouver

Altunrende ŞE. Kur’an Kıssalarının Yorumsal Serüveni. Tefsir Araştırmaları Dergisi. 2026;10(1):51-71. doi:10.31121/tader.1850710

BibTeX
@article{Altunrende2026,
  author = {Altunrende, Şahabettin Ertan},
  title = {Kur’an Kıssalarının Yorumsal Serüveni},
  journal = {Tefsir Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {10},
  number = {1},
  pages = {51--71},
  doi = {10.31121/tader.1850710}
}
Kostenlos starten →