18. Yüzyıl Osmanlı Vak‘anüvisi Sadullah Enverî Efendi: Ölümü, Terekesi ve Aile Mezarlığı
Akademik Tarih ve Dusunce Dergisi · 17.03.2026
DOI: 10.46868/atdd.2026.1066 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Akademik Tarih ve Dusunce Dergisi, online erschienen am 17.03.2026. Verfasst von Ümmügülsüm Filiz Bayram.
Abstract (Originalsprache)
Sadullah Enverî, 18. yüzyıl Osmanlı resmî tarih yazıcılığının öne çıkan isimlerinden biridir. Beş kez vak‘anüvis olarak görev yapmış, Osmanlı-Rus ve Avusturya savaşlarını konu alan üç ciltlik Enverî Tarihi’ni kaleme almıştır. Mevcut literatürde Enverî, ağırlıklı olarak tarih eseri ve vak‘anüvislik faaliyeti çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu çalışma, Enverî’nin portresini derinleştirmek amacıyla onu mikro-tarih yöntemiyle ele almakta ve biyografisine üç boyutlu bir yaklaşım sunmaktadır: vefatına dair kayıtlar, tereke defterinin ortaya koyduğu sosyoekonomik profil ve Karacaahmet’teki aile mezarlığında tespit edilen kabirler. Tereke kayıtları, onun geniş aile yapısını, dört evliliğini, altı çocuğunu ve 80.000 guruşu aşan servetini ortaya koyarken; vefat kayıtları dönemin bürokratik çevresindeki konumuna ve algılanışına ışık tutmaktadır. Karacaahmet’teki aile mezarlığında tespit edilen kabirler ise Enverî’den başlayarak torununa kadar uzanan çok nesilli bir bürokrat geleneğini belgelemektedir. Bu üç boyutlu yaklaşım, Enverî’yi yalnızca bir vak‘anüvis olarak değil, aynı zamanda geniş bir aileye sahip, kayda değer bir servet biriktirmiş ve devlet geleneğini sonraki nesillere aktarmış bir Osmanlı bürokratı olarak konumlandırmaktadır. Bu yönüyle çalışma, yalnızca Enverî’nin biyografisini zenginleştirmekle kalmayıp, 18. yüzyıl Osmanlı bürokratik eliti içinde yer alan bir devlet adamının aile çevresi, maddî imkânları ve toplumsal konumuna dair somut ve bütünlüklü bir çerçeve sunmaktadır.
Zitieren
APA
Bayram, Ü. F. (2026). 18. Yüzyıl Osmanlı Vak‘anüvisi Sadullah Enverî Efendi: Ölümü, Terekesi ve Aile Mezarlığı. Akademik Tarih ve Dusunce Dergisi. https://doi.org/10.46868/atdd.2026.1066
Vancouver
Bayram ÜF. 18. Yüzyıl Osmanlı Vak‘anüvisi Sadullah Enverî Efendi: Ölümü, Terekesi ve Aile Mezarlığı. Akademik Tarih ve Dusunce Dergisi. 2026. doi:10.46868/atdd.2026.1066
BibTeX
@article{Bayram2026,
author = {Bayram, Ümmügülsüm Filiz},
title = {18. Yüzyıl Osmanlı Vak‘anüvisi Sadullah Enverî Efendi: Ölümü, Terekesi ve Aile Mezarlığı},
journal = {Akademik Tarih ve Dusunce Dergisi},
year = {2026},
doi = {10.46868/atdd.2026.1066}
}
EUVIMED