EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

DİYARBAKIRLI AZMÎ AHMED’İN KASÎDE-İ MISRİYYE’Sİ

Züleyha Hayal

Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi · 09.06.2026 · 11 (1) · 35-57

DOI: 10.32321/cutad.1524371 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 09.06.2026. Verfasst von Züleyha Hayal. Die Arbeit nennt 31 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu makalede, Klasik Türk edebiyatının son dönem şairlerinden Diyarbakırlı Azmî Ahmed ile onun yeni tespit edilen Kasîde-i Mısriyye adlı eseri ele alınmaktadır. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi’nde Kasîde-i Mısriyye Der-Vasf-ı Yûsuf Paşa adıyla kayıtlı olan bu eser, Mısır seferi vesilesiyle kaleme alınmış, serdâr-ı ekrem ve sadrazam Yusuf Ziyâ Paşa’ya ithaf edilmiştir. Azmî Ahmed, Yusuf Ziyâ Paşa’ya övgüde bulunurken 1798-1801 yılları arasındaki Osmanlı-Fransa savaşına da tarih düşürmüştür. Bu hacimli kaside, şairin Dîvânçe’sinin eksik ancak önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Kasîde-i Mısriyye tür ve şekil özellikleri bakımından geleneksel olmakla birlikte, üslûbu ve muhtevasıyla dikkat çekici bir eserdir. Zira hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığımız Azmî Ahmed, Kasîde-i Mısriyye’de hayatı ve yaşadığı dönemin Osmanlı Şark coğrafyası hakkında bazı bilgileri tahkiyeli bir üslûpla kendisi vermektedir. Eser, fetih ve zafer temasını işlerken aynı zamanda şairin başından geçen birtakım olayları tahkiye yoluyla anlattığı, kendisi ve yaşadığı yer hakkında bilgiler verdiği, şahsî tecrübeler, toplumsal gözlemler ve tarihî-siyasî olayların iç içe geçtiği çok katmanlı manzum bir anlatı metin niteliği taşımaktadır. Ayrıca 18. yüzyıl Şark bölgesinin sosyal, siyasal ve ekonomik durumunu metnin bağlamı üzerinden yansıtarak tarihî ve sosyolojik bir çerçeve sunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, eseri edebî yönleriyle incelemek ve şairin yaşadığı çağla ilişkisini tarihî ve sosyal boyutlarıyla aydınlatmaya çalışmaktır.Çalışma üç bölüme ayrılmıştır: İlk bölümde Azmî Ahmed’in hayatı ve edebî kişiliği hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde kasidenin memduhu Yusuf Ziyâ Paşa tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde ise Kasîde-i Mısriyye’nin analizi yapılmıştır. Yazmanın kütüphane katalog kaydı, fizikî durumu ve imlası hakkında bilgi verildikten sonra kasidenin yapı ve içerik çözümlemesi yapılmış, dil ve üslûp özellikleri incelenmiştir. Azmî Ahmed’in hayatı, mesleği, sosyal çevresi gibi biyografik hususlara kaynaklık edebilecek metinsel bulgular tartışılmıştır. Çalışmanın sonunda Kasîde-i Mısriyye’nin tenkitli metni ve tıpkıbasımı sunulmuştur.

Zitieren

APA

Hayal, Z. (2026). DİYARBAKIRLI AZMÎ AHMED’İN KASÎDE-İ MISRİYYE’Sİ. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 11(1), 35-57. https://doi.org/10.32321/cutad.1524371

Vancouver

Hayal Z. DİYARBAKIRLI AZMÎ AHMED’İN KASÎDE-İ MISRİYYE’Sİ. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi. 2026;11(1):35-57. doi:10.32321/cutad.1524371

BibTeX
@article{Hayal2026,
  author = {Hayal, Züleyha},
  title = {DİYARBAKIRLI AZMÎ AHMED’İN KASÎDE-İ MISRİYYE’Sİ},
  journal = {Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {11},
  number = {1},
  pages = {35--57},
  doi = {10.32321/cutad.1524371}
}
Kostenlos starten →