EUVIMEDScopri EUVIMED
Crossref

KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE DAĞLAMAK KELİMESİNİN DİJİTAL PLATFORMLAR ARACILIĞIYLA ANALİZİ

Hatice Gülpınar

HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi · 2026-07-02 · 14 (Ek Sayı) · 194-213

DOI: 10.20304/humanitas.1931104 ↗

At a glance

Journal article in HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, published online on 2026-07-02. Written by Hatice Gülpınar. 60 references.

AbstractDati bibliograficiCiteRelated studies

Abstract (original language)

Dağ ve dağlamak geleneği, maddi kültür unsurlarındandır. Eski Türk kültüründe başlangıçta hayvanları özellikle atları damgalamak için sonraları ise hastaların tedavisinde ve süsleme sanatında kullanılmıştır. Kızgın bir demirle vücuda vurulan yakı şeklinde olduğundan zamanla klasik şairin aşk acısının, onulmaz dertlerinin, unutulmaz ızdıraplarının tercümanı hâline gelmiştir. Somut bir gerçeklikten ortaya çıkan dağ ve dağlamak kelimeleri klasik Türk şiirinde hemen hemen tüm anlam katmanlarıyla işlenmiş ve adeta bir mazmun gibi kullanılmıştır. Dijital teknoloji, hacimli veri kapasitesiyle geniş metin külliyatlarının dil varlıklarını muhtevasında bulundurduğundan bu platformlardan istifade edip analiz yapmak çeşitliliği görme bakımından büyük imkân sağlamaktadır. Özellikle dijital sözlükler, klasik Türk edebiyatı metinlerinin şerh, tahlil ve analizinde önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada klasik Türk edebiyatı metinlerinde geçen dağ/dağlamak kelimeleri çeşitli kaynaklardan, dijital platformlardan, özellikle dijital sözlük olan TEBDİZ, LEHÇEDİZ veri tabanlarından hareketle analiz edilmiş; bu sistemlerin işlevselliği uygulamalı olarak ele alınıp örneklendirilmiştir. Önce dağ ve dağlamak kelimelerinin sözlüklerdeki anlamları açıklanmış, bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük çalışmalarındaki farklı anlam katmanları tanıklarıyla ortaya çıkarılmıştır. Bu kelimelerle kurulan terkipler, bulunduğu atasözleri ve deyimler, halk ağzındaki kullanımları açıklanmıştır. Dağ ve dağlamak kelimelerinin eski Türk kültüründeki kullanım alanlarına, bu kelimelerin etimolojik ve morfolojik süreçlerine değinilmiştir. Bütün bu verilerden hareketle klasik Türk şiirindeki dağ ve dağlamak kelimelerinin anlam katmanları ortaya çıkarılmıştır.

Cite

APA

Gülpınar, H. (2026). KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE DAĞLAMAK KELİMESİNİN DİJİTAL PLATFORMLAR ARACILIĞIYLA ANALİZİ. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 14(Ek Sayı), 194-213. https://doi.org/10.20304/humanitas.1931104

Vancouver

Gülpınar H. KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE DAĞLAMAK KELİMESİNİN DİJİTAL PLATFORMLAR ARACILIĞIYLA ANALİZİ. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;14(Ek Sayı):194-213. doi:10.20304/humanitas.1931104

BibTeX
@article{Glpnar2026,
  author = {Gülpınar, Hatice},
  title = {KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE DAĞLAMAK KELİMESİNİN DİJİTAL PLATFORMLAR ARACILIĞIYLA ANALİZİ},
  journal = {HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {14},
  number = {Ek Sayı},
  pages = {194--213},
  doi = {10.20304/humanitas.1931104}
}
Start for free →