Klasik Türk Şiirinde “Berg-i Sebz” Tabiri Üzerine
Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi · 30.07.2026 · 10 (2) · 723-733
DOI: 10.34083/akaded.1955658 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, online erschienen am 30.07.2026. Verfasst von Eda Tok. Die Arbeit nennt 37 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Klasik Türk şiiri geleneği içerisinde yetişen şairler, mensubu oldukları güçlü ve köklü geleneğin birikimleriyle; yaşadıkları dönemin sosyokültürel özelliklerini, iştigal ettikleri meslekleri ve dâhil oldukları tarikatların birikimlerini birleştirmişlerdir. Dolayısıyla şairlerin şiirlerinde kullandıkları mazmunlar ve kavramlar, yalnızca edebî gelenekten değil, şairlerin yaşantılarından, yaşadıkları dönemin özelliklerinden de beslenmiştir. Bu bağlamda Farsça berg/berk (yaprak) ve sebz (yeşil) kelimelerinin birleşiminden oluşan ve temel olarak “yeşil yaprak” anlamına gelen “berg-i sebz” terkibi de şairler tarafından sadece gerçek anlamıyla değil; renk, tazelik, güzellik ve canlılığı ifade eden çeşitli çağrışımlar ve hayal unsurlarıyla da kullanılmıştır. Bununla birlikte “berg-i sebz” tabirinin tasavvufî çevrelerde özellikle Mevlevilik geleneğinde önemli bir anlam genişlemesine uğradığı, Mevlevi dervişlerinin dergâha elleri boş gitmemeleri gerektiğine dair inanç nedeniyle imkânı olmayanların en mütevazı armağan olarak bir adet yeşil yaprak takdim etmelerinin âdet hâline geldiği de bilinmektedir. Bu uygulama, “berg-i sebz”i yalnızca doğal bir unsur olmaktan çıkararak tevazu, bağlılık, saygı ve niyaz gibi değerlerin sembolü hâline getirmiştir. Bu çalışmada klasik Türk şiirinde “berg-i sebz” tabirinin hangi anlam dairelerinde yoğunlaştığı ve şairler tarafından hangi bağlamlarda tercih edildiği tespit edilmiştir. Şairlerin şiirleri üzerinden yapılan inceleme sonucunda, söz konusu terkibin hem temel anlamının hem de çeşitli hayal unsurlarıyla zenginleşerek kazandığı mecazî ve kültürel anlamlarının kullanım biçimleri ortaya konulmuştur.
Zitieren
APA
Tok, E. (2026). Klasik Türk Şiirinde “Berg-i Sebz” Tabiri Üzerine. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 10(2), 723-733. https://doi.org/10.34083/akaded.1955658
Vancouver
Tok E. Klasik Türk Şiirinde “Berg-i Sebz” Tabiri Üzerine. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi. 2026;10(2):723-733. doi:10.34083/akaded.1955658
BibTeX
@article{Tok2026,
author = {Tok, Eda},
title = {Klasik Türk Şiirinde “Berg-i Sebz” Tabiri Üzerine},
journal = {Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {2},
pages = {723--733},
doi = {10.34083/akaded.1955658}
}
EUVIMED