Mübeyyen Der Fıḳh’ın Söz Varlığında Dinî Birleşik Fiiller
Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi · 27.06.2026 · 11 (1) · 3-28
DOI: 10.70916/buefd.1943298 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, online erschienen am 27.06.2026. Verfasst von Ahmet Karataş. Die Arbeit nennt 19 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bir fıkıh manzumesi olan Mübeyyen Der Fıḳh, Zahîrüddîn Muhammed Babur’un kaleme aldığı dinî-didaktik nitelik taşıyan bir eseridir. Eserde Babur, Hanefi fıkhının kaidelerini manzum olarak tüm müslüman alemine aktarmayı amaçlamıştır. Beş bölümden oluşan Mübeyyen Der Fıkh’ta; namazın kılınışı, orucun tutuluşu, haccın edası, zekâtın verilme şartları gibi dinî pratikler ile haram veya helal olan fiillere dair şerî hükümler yer almaktadır. Dinî içeriğiyle öne çıkan bu metin, dönemin ölçünlü Türkçesini yansıtması bakımından da dikkate değerdir. Öğreticiliğin ön planda tutulduğu bu yapısıyla, eserin söz varlığında dinî terim ve kavramların yoğunluğu dikkati çekmektedir. Eserde yer alan pek çok Arapça ve Farsça menşeli dinî terim, Türkçe yardımcı ve esas fiillerle birleşip kalıplaşarak dinî pratikleri ifade eden işlevsel birleşik fiiller oluşturmuştur. Bu çalışmada “Mübeyyen Der Fıḳh” adlı eserde dinle ilgili birleşik fiiller tespit edilmiş olup, söz dizimi açısından incelenmiştir. Öncelikle söz konusu eser tanıtılarak, birleşik fiil bahsine değinilmiş, ardından tespit edilen birleşik fiiller, isim + fiil, isim tamlaması + fiil, sıfat tamlaması + fiil, bağlama grubu + fiil, sıfat-fiil grubu + fiil başlıkları içerisinde değerlendirilmiştir. Sonuç kısmında ise eserde tespit edilip söz dizimi açısından ayrıntılı olarak incelenen dinî birleşik fiillerin sayısal analizine yer verilerek tarihî Türk dili alanındaki söz varlığı çalışmalarına katkı sunulması amaçlanmıştır.
Zitieren
APA
Karataş, A. (2026). Mübeyyen Der Fıḳh’ın Söz Varlığında Dinî Birleşik Fiiller. Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 11(1), 3-28. https://doi.org/10.70916/buefd.1943298
Vancouver
Karataş A. Mübeyyen Der Fıḳh’ın Söz Varlığında Dinî Birleşik Fiiller. Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2026;11(1):3-28. doi:10.70916/buefd.1943298
BibTeX
@article{Karata2026,
author = {Karataş, Ahmet},
title = {Mübeyyen Der Fıḳh’ın Söz Varlığında Dinî Birleşik Fiiller},
journal = {Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {11},
number = {1},
pages = {3--28},
doi = {10.70916/buefd.1943298}
}
EUVIMED