EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Tarama Sözlüğü-Türkçe Sözlük Söz Varlığı Karşılaştırması: Fiiller

Serkan Cihan

Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi · 03.06.2026 · 14 (1)

DOI: 10.57115/karefad.1859059 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, online erschienen am 03.06.2026. Verfasst von Serkan Cihan. Die Arbeit nennt 29 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Tarama Sözlüğü, 13. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar Türkiye Türkçesiyle yazılmış eserlerden derlenerek hazırlanmış, kelimeleri tanıklarıyla aktaran tarihsel bir sözlüktür. 1935-1977 yılları arasında iki dizi hâlinde toplam 12 cilt olarak yayımlanmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında, Ömer Asım Aksoy ve Dehri Dilçin’in öncülüğünde 1943-1957 yılları arasında 160 eser taranmış ve bunun sonucunda dört ciltlik Tanıklarıyla Tarama Sözlüğü ortaya konmuştur. Daha sonraki dönemde, 1963-1972 yılları arasında 67 eser daha taranarak sözlük altı cilt hâlinde tamamlanmıştır. Bu ciltlere, 1974-1977 yılları arasında hazırlanan Ekler ve Dizin bölümleri de eklenmiş ve böylece sözlüğün son şekli verilmiştir. Tarama Sözlüğü, Türk dilinin en temel başvuru kaynakları arasındadır. Çok kapsamlı bir çalışmanın ürünü olan eser, sadece Türkologlar için değil, yerli ve yabancı birçok bilim insanına da kaynaklık etmektedir. Sözlük oluşturulurken dikkate alınan en temel özellik, kelimenin günümüzde kullanılmayan ya da anlamı-şekli değişik olarak kullanılan Türkçe sözlerin esas alınmasıdır. Zamanla birlikte Türkçe Sözlük’ün kapsamının genişlemesi, Tarama Sözlüğü’nde bulunan birçok kelimeyi de içerir duruma gelmesi, sözlüğün yenilenmesi ihtiyacını doğurmuştur. Şu ana kadar sözlük üzerine birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmaların neredeyse tamamı, yeni eserlerin de söz varlığının ortaya konmasıyla birlikte yeni kelimelerin de sözlüğe dahil edilmesi gerektiğinin vurgulandığı çalışmalardır. Ancak tam tersi bir durum da Türkçe Sözlük’teki kelimelerin Tarama Sözlüğü’nden çıkarılması bağlamında olmalıdır. Bu çalışma da bu amaca hizmet etmek için hazırlanmıştır. Sadece fiilerin ele alındığı çalışmada 337 fiil tespit edilmiştir. Çalışmada filler, Tarama Sözlüğü ve Türkçe Sözlük’teki anlamlarıyla tablo şeklinde aktarılacaktır.

Zitieren

APA

Cihan, S. (2026). Tarama Sözlüğü-Türkçe Sözlük Söz Varlığı Karşılaştırması: Fiiller. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, 14(1). https://doi.org/10.57115/karefad.1859059

Vancouver

Cihan S. Tarama Sözlüğü-Türkçe Sözlük Söz Varlığı Karşılaştırması: Fiiller. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2026;14(1). doi:10.57115/karefad.1859059

BibTeX
@article{Cihan2026,
  author = {Cihan, Serkan},
  title = {Tarama Sözlüğü-Türkçe Sözlük Söz Varlığı Karşılaştırması: Fiiller},
  journal = {Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {14},
  number = {1},
  doi = {10.57115/karefad.1859059}
}
Kostenlos starten →