EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY-NC-SA 4.0

ხიხანის ციხე როგორც რეგიონული თავდაცვისა და ადათწესობრივი სამართლის შენარჩუნების ინსტიტუციური ცენტრი

ნუგზარ ზოსიძე, ნათია ზოსიძე, მზია გლოველი

BLACK SEA REGION AT THE CROSSROADS OF CIVILIZATIONS · 18.08.2026 · 4 (2)

DOI: 10.61671/bsrcc.v4i2.11978 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift BLACK SEA REGION AT THE CROSSROADS OF CIVILIZATIONS, online erschienen am 18.08.2026. Verfasst von ნუგზარ ზოსიძე und 2 weiteren Autor:innen. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-SA 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

ნაშრომი ეძღვნება ხიხანის ციხის ფუნქციურ-ისტორიულ ანალიზს, განსაკუთრე­ბუ­ლი აქცენტით მის როლზე თავდაცვითი სისტემის ორგანიზაციასა და ადათწესობრივი სამართ­ლის შენარჩუნებაში სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში. კვლევა ეფუძნება როგორც ქართულ ეთნოგრაფიულ და ისტორიულ წყაროებს, ასევე თანა­მედროვე საერთაშორისო ისტორიოგრაფიასა და სამართლებრივ თეორიას, რაც საშუ­ალებას იძლევა ხიხანის ციხე განიხილოს არა მხოლოდ როგორც სამხედრო-სტრა­ტეგიული ობიექტი, არამედ როგორც მრავალფუნქციური ინსტიტუციური სივრცე. სტატიაში ნაჩვენებია, რომ ხიხანის ციხე მოქმედებდა როგორც რეგიონული მმართველობის ცენტრი, სადაც თავდაცვა, სამართალი და სოციალური წესრიგი ერთიან სისტ­ემად ფუნქციონი­რებდა. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა თემური კრებების რო­ლს, როგორც ადათწესობრივი სამართლის ფორმირების, ინტერპრეტაციისა და აღს­რულების მექანიზმს. ქონებრივი, სისხლის სამართლისა და ოჯახურ-მემკვიდრეობითი დავების ანალიზი ცხადყოფს, რომ სამართლებრივი პრაქტიკა ეფუძნებოდა კოლექტიურ განხილვას, კომპრომისსა და კონსენსუსს, რაც უზრუნველყოფ­და კონფლიქტების დეესკალაციას და სოციალური ბალანსის შენარჩუნებას. კვლევა ასევე წარმოაჩენს ხიხანის სამართლებრივი სისტემის სპეციფიკას ოსმალური მმართ­ველობის პირობებში, სადაც ადგილი ჰქონდა სამართლებრივ პლურალიზმს და იმპერიული და ადგილობრივი ნორმების თანაარსებობას. აღნიშნული სისტემა ეფუძნებოდა მედიატორულ მმართ­ველობას, რომელიც ხორციელდებოდა მორალურ ავტორიტეტსა და საზოგადოებრივ ნდო­ბაზე დაყრდნობით, რაც განსაკუთრებით თვალსაჩინოდ ვლინდება ხიმშიაშვილთა საგვარეულოს მმართველობით პრაქტიკაში. შედარებითი ანალიზი სხვა ქართულ მთიან რეგიონებთან მიმართებაში აჩვენებს, რომ ხიხანის სამართლებრივი მოდელი გამოირჩეოდა მოქნილობითა და კონფლიქტების მშვიდობიანი რეგუ­ლა­ციისკენ ორიენტაციით. შედეგად, ხიხანის ციხე წარმოჩინდება როგორც ადათწესობრივი სა­მართ­ლის ინსტიტუციური ცენტრი და სამართლებრივი მედიაციის სივრცე, რომლის ფუნქცია სცილდება რეგიონულ ჩარჩოს და იძენს მნიშვნელობას ფართო კავკასიური სამართლებრივი ტრადიციის კონტექსტში. ნაშრომი ამტკიცებს, რომ ხიხანის ციხის სამართლებრივი და მმართველობითი მოდელი წარ­მოადგენს კონსენსუსზე დაფუძნებული სამართლის ერთ-ერთ გამორჩეულ მაგალითს, რომელიც უზრუნველყოფდა საზოგადოების სტრუქტურულ მდგრადობას და ადაპტაციას მრავალსაფეხუ­რიანი პოლიტიკური რეალობის პირობებში.

Zitieren

APA

ზოსიძე, Ნ., ზოსიძე, Ნ., & გლოველი, Მ. (2026). ხიხანის ციხე როგორც რეგიონული თავდაცვისა და ადათწესობრივი სამართლის შენარჩუნების ინსტიტუციური ცენტრი. BLACK SEA REGION AT THE CROSSROADS OF CIVILIZATIONS, 4(2). https://doi.org/10.61671/bsrcc.v4i2.11978

Vancouver

ზოსიძე Ნ, ზოსიძე Ნ, გლოველი Მ. ხიხანის ციხე როგორც რეგიონული თავდაცვისა და ადათწესობრივი სამართლის შენარჩუნების ინსტიტუციური ცენტრი. BLACK SEA REGION AT THE CROSSROADS OF CIVILIZATIONS. 2026;4(2). doi:10.61671/bsrcc.v4i2.11978

BibTeX
@article{2026,
  author = {ზოსიძე, ნუგზარ and ზოსიძე, ნათია and გლოველი, მზია},
  title = {ხიხანის ციხე როგორც რეგიონული თავდაცვისა და ადათწესობრივი სამართლის შენარჩუნების ინსტიტუციური ცენტრი},
  journal = {BLACK SEA REGION AT THE CROSSROADS OF CIVILIZATIONS},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {2},
  doi = {10.61671/bsrcc.v4i2.11978}
}
Kostenlos starten →