EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

KLASİK TÜRK EDEBİYATINDA BİR KALIP İFADE: RÂHAT-I RÛH

Özgür Kıyçak

Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches] · 30.03.2026 · 9 (1) · 99-130

DOI: 10.58659/estad.1906417 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches], online erschienen am 30.03.2026. Verfasst von Özgür Kıyçak. Die Arbeit nennt 67 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Klasik Türk edebiyatının dili, içinde vücut bulduğu medeniyete ait değerleri yansıtır. Bu edebî geleneğin şairleri mensubu bulunduğu medeniyetin kavramlarının hem taşıyıcısı hem de şekillendiricisi olmuşlardır. “Râhat-ı rûh” (ruhun huzuru) kalıp ifadesi klasik Türk edebiyatı şairleri tarafından meşrepleri çerçevesinde ele alınmış; bu kalıp ifadeye Türk-İslam medeniyetinin binlerce yıllık zevk ve düşünce birikimi özlü ve etkili biçimde sığdırılmıştır. Vahdet-i vücûd nazariyesi klasik Türk şiiri için zengin bir sembolizm ve imaj kaynağı olmuştur. Tasavvufun varlık tasavvurunda ruh, ruhlar âleminde ideal bir huzur içindedir. Bu ideal huzur râhat-ı rûh kalıp ifadesiyle hem gerçek hem de mecazi anlamlarıyla tasavvufi ve profan şiirde yer almıştır. Bu husus din ve tasavvufun dilimizi anlam ve terim bakımından nasıl zenginleştirdiğinin bir göstergesidir. Bu kalıp ifade aynı zamanda kutsal sanatın ruha huzur verdiği anlayışı çerçevesinde okur beğenisini yansıtan ideal bir eleştiri terimi olmuştur. Benzer bir telakki, mekân tasavvurunda da gözlemlenmektedir. Gerek tasavvufi gerekse profan şiirde huzur kavramı metafizik atıfla kalıp bir ifadeye (râhat-ı rûh) dönüşmüştür. Bu makalede “râhat-ı rûh” kalıp ifadesinin klasik Türk şiirindeki dinî ve tasavvufi anlam çerçeveleri, dinî ve tasavvufi şiirle profan şiir arasında inşa ettiği müşterek dil ve anlam çeşitliliği ve bir sanat eleştirisi terimi olarak estetik çerçevesi ortaya konulmuştur. Bir kavramın din ve tasavvuftan başlayarak profan bir zemine ve sanata intikalinin izi sürülmüştür. Değişen dil ve kültür neticesinde klasik Türk şiirinin anlam ve estetik boyutlarının belirlenmesinde her bir kavramın yaslandığı teorik zeminin etüt edilmesi gerekliliği sonucuna varılmıştır.

Zitieren

APA

Kıyçak, Ö. (2026). KLASİK TÜRK EDEBİYATINDA BİR KALIP İFADE: RÂHAT-I RÛH. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches], 9(1), 99-130. https://doi.org/10.58659/estad.1906417

Vancouver

Kıyçak Ö. KLASİK TÜRK EDEBİYATINDA BİR KALIP İFADE: RÂHAT-I RÛH. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches]. 2026;9(1):99-130. doi:10.58659/estad.1906417

BibTeX
@article{Kyak2026,
  author = {Kıyçak, Özgür},
  title = {KLASİK TÜRK EDEBİYATINDA BİR KALIP İFADE: RÂHAT-I RÛH},
  journal = {Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches]},
  year = {2026},
  volume = {9},
  number = {1},
  pages = {99--130},
  doi = {10.58659/estad.1906417}
}
Kostenlos starten →