Klasik Türk- Azerbaycan Edebiyatında Sufizm
Journal of The Scientific Mysticism and Literature · 20.04.2026 · 2 (2) · 113-125
DOI: 10.32955/neujsml2026221256 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Journal of The Scientific Mysticism and Literature, online erschienen am 20.04.2026. Verfasst von Lütviyye ASGERZADE.
Abstract (Originalsprache)
Sufi edebiyatı, Sufizme ilgi duyanların eserlerini yansıtan bir edebiyat türüdür. Sufi şiiri, yalnızca bilenlerin (inisiyasyon almış olanların) erişebileceği bir bilgi koleksiyonudur. Evrenin, insanlığın ve olayların özünü kapsayan derin bir ezoterik kelime dağarcığıdır; dış dünyayı değil, yalnızca sınırlı sayıda insanın bildiği bir bilgiyi içerir. Dini düşünce insanlık için ne kadar eski ise, Sufizm ve manevi yaşam da o kadar eskidir. Eski Yunancadan ödünç alınan Sufizm kelimesi, "sessiz olmak, konuşmamak, dudakları ve gözleri kapatmak" anlamına gelir. Terminolojik anlamda, bir insanı ahlaki olarak yükseltmek, onu manevi mutluluğa götürmek, kendi içindeki gerçeği fark etmesini sağlamak ve onu hem görünmez dış dünyayı hem de görünür dünyayı fark etmesini sağlamak anlamına gelir. Buna dinin içsel, manevi yönü denebilir. Klasik Türk edebiyatında tasavvufun etkisini Sufi edebiyatı veya derviş tarikatları edebiyatı aracılığıyla izleyebiliriz. Klasik Türk (Azerbaycan) edebiyatının en önde gelen temsilcilerinde - Ahmed Yasavi, Hacı Bektaş-ı Veli, Yunus Emre, Celaleddin Rumi, Nizami, Nasimi, Fuzuli, Hatayi ve Nevevi - tasavvufun panteist üslubu, ifade biçimi ve tonu son derece bilge bir kapsamdadır. Bu yazıda, klasik Türk-Azerbaycan şiirinde tasavvufun mistik düşüncesini izlemeye çalışacağız.
Zitieren
APA
ASGERZADE, L. (2026). Klasik Türk- Azerbaycan Edebiyatında Sufizm. Journal of The Scientific Mysticism and Literature, 2(2), 113-125. https://doi.org/10.32955/neujsml2026221256
Vancouver
ASGERZADE L. Klasik Türk- Azerbaycan Edebiyatında Sufizm. Journal of The Scientific Mysticism and Literature. 2026;2(2):113-125. doi:10.32955/neujsml2026221256
BibTeX
@article{ASGERZADE2026,
author = {ASGERZADE, Lütviyye},
title = {Klasik Türk- Azerbaycan Edebiyatında Sufizm},
journal = {Journal of The Scientific Mysticism and Literature},
year = {2026},
volume = {2},
number = {2},
pages = {113--125},
doi = {10.32955/neujsml2026221256}
}
EUVIMED