Klasik Türk Edebiyatında Şiir Sanatına Dair Bir İnceleme: “Levâyihu’l-Evâyil” Dîbâcesinin Poetik Değerlendirmesi
SÖYLEM Filoloji Dergisi · 25.06.2026 · 11 (2) · 1103-1122
DOI: 10.29110/soylemdergi.1920509 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift SÖYLEM Filoloji Dergisi, online erschienen am 25.06.2026. Verfasst von Elif Sakarya. Die Arbeit nennt 27 Literaturangaben. Gefördert von: Türk Dil Kurumu.
Abstract (Originalsprache)
Klasik Türk edebiyatında dîvân dîbâceleri, şairlerin şiire yönelik anlayışlarını yansıtan en önemli poetik metinler arasında yer alır. Bu çalışmada 16. yüzyıl klasik Türk edebiyatı şairlerinden Kara Fazlî’nin gençlik döneminde kaleme aldığı Levâyihu’l-Evâyil adlı divanının mukaddimesi incelenmiştir. Müellif, eserinde şiir sanatının doğasını ve şairlik yeteneğinin ilahi bir lütuf olduğunu vurgular ve edebi türlerin hakikî ve mecazî anlamları arasındaki ince çizgiye değinir. Şair, kendi sanat geçmişini ve “Fazlî” mahlasını nasıl aldığını anlatırken, dönemin padişahına ve devlet büyüklerine yönelik övgü ve dualara da geniş yer ayırır. Dağınık haldeki manzumelerini bir araya getirerek bu dîvânı oluşturduğunu belirten yazar, eserini belâgat ve fesâhat kuralları çerçevesinde düzenlediğini ifade eder. Son bölümde ise okurlardan, metindeki olası kusurları hoşgörüyle karşılamalarını ve kendisine hayır dualar etmelerini nezaketle rica eder. Çalışmada dîbâce metni günümüz Türkçesine aktarılarak şairin şiirin kaynağına ve yaratım sürecine dair sergilediği tutum, belirlenen alt başlıklar hâlinde analiz edilmiştir. Nihayetinde Kara Fazlî’nin dîbâcesinin yalnızca bir giriş metni olmadığı, aynı zamanda dönemin şiir estetiğini ve poetikasını aydınlatan kuramsal bir belge olduğu ortaya konmuştur.
Förderung
- Türk Dil Kurumu
Zitieren
APA
Sakarya, E. (2026). Klasik Türk Edebiyatında Şiir Sanatına Dair Bir İnceleme: “Levâyihu’l-Evâyil” Dîbâcesinin Poetik Değerlendirmesi. SÖYLEM Filoloji Dergisi, 11(2), 1103-1122. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1920509
Vancouver
Sakarya E. Klasik Türk Edebiyatında Şiir Sanatına Dair Bir İnceleme: “Levâyihu’l-Evâyil” Dîbâcesinin Poetik Değerlendirmesi. SÖYLEM Filoloji Dergisi. 2026;11(2):1103-1122. doi:10.29110/soylemdergi.1920509
BibTeX
@article{Sakarya2026,
author = {Sakarya, Elif},
title = {Klasik Türk Edebiyatında Şiir Sanatına Dair Bir İnceleme: “Levâyihu’l-Evâyil” Dîbâcesinin Poetik Değerlendirmesi},
journal = {SÖYLEM Filoloji Dergisi},
year = {2026},
volume = {11},
number = {2},
pages = {1103--1122},
doi = {10.29110/soylemdergi.1920509}
}
EUVIMED