Kent Nostaljisinin Ticarileştirilmesi: Trabzon Akçaabat Orta Mahalle Örneğinde Tüketim, Mekânsal Deneyim ve Dönüşüm
EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi · 28.06.2026 · 7 (1)
DOI: 10.58317/eksen.1868649 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi, online erschienen am 28.06.2026. Verfasst von Aysun Aydın Sancaroğlu und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 31 Literaturangaben. Gefördert von: Yazarlar bu makalenin araştırılması, yazarlığı ve/veya yayımlanması için hiçbir maddi destek almamışlardır..
Abstract (Originalsprache)
Kentler, fiziksel yapılarla birlikte bir toplumun belleğini, kimliğini ve geçmişle kurduğu ilişkiyi barındırır. Ancak güncel kentsel dönüşüm pratikleri, bu belleği dönüştürmekte ve kimi durumlarda ekonomik bir değer olarak yeniden üretmektedir. Bu çalışma, Trabzon’un Akçaabat ilçesi Orta Mahalle örneği üzerinden nostaljinin kentsel yenileme süreçlerinde nasıl ticarileştirildiğini, kullanıcıların mekân algısı, ziyaret motivasyonu ve tüketim davranışları üzerinden analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, nostaljinin mekânsal çekicilik üretme gücünün ekonomik davranışa ne ölçüde dönüştüğü, kullanıcı anketi verileri aracılığıyla test edilmektedir. Geleneksel sivil mimarisi ve özgün yerleşim dokusuyla öne çıkan Orta Mahalle, son yıllarda gerçekleştirilen yenileme ve yeniden işlevlendirme uygulamalarıyla önemli bir dönüşüm geçirmiştir. Bir yandan koruma söylemi üzerinden tarihî doku görünür hâle getirilirken, diğer yandan bu fiziksel yenilenme, bölgenin tüketim odaklı yeni bir alana dönüşmesine zemin hazırlamıştır. Bu durum, nostaljinin geçmişe dair estetik bir temsil olmasına ek olarak, ekonomik ve kültürel bir araç olarak işlev gördüğünü göstermektedir.Araştırma, saha gözlemleri, fotografik belgeleme ve kullanıcılarla gerçekleştirilen anket çalışmasına dayanmaktadır. Saha bulguları, mahalledeki yapıların büyük bölümünün kafe, restoran ve butik işletmelere dönüştüğünü; tarihî öğelerin ise mekânsal kimliğin ticarileştirilmesinde bir pazarlama aracı olarak kullanıldığını ortaya koymaktadır. Anket sonuçları, katılımcıların nostaljik atmosferi büyük ölçüde çekici bulduğunu ve bu atmosferin mekânda daha fazla zaman geçirme ve harcama eğilimini artırdığını göstermektedir.Çalışma, geçmişe ait imgelerle kurgulanan bu mekânların, görünürde nostaljik bir estetik sunsalar da güncel kentsel ve ekonomik dinamiklerle güçlü bir ilişki içinde olduğunu ortaya koymaktadır. Orta Mahalle örneği, nostaljinin koruma amaçlı değil, piyasa odaklı bir kentsel sahne olarak yeniden üretildiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Förderung
- Yazarlar bu makalenin araştırılması, yazarlığı ve/veya yayımlanması için hiçbir maddi destek almamışlardır.
Zitieren
APA
Sancaroğlu, A. A., Yazıcı, B. T., & Seymen, G. (2026). Kent Nostaljisinin Ticarileştirilmesi: Trabzon Akçaabat Orta Mahalle Örneğinde Tüketim, Mekânsal Deneyim ve Dönüşüm. EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi, 7(1). https://doi.org/10.58317/eksen.1868649
Vancouver
Sancaroğlu AA, Yazıcı BT, Seymen G. Kent Nostaljisinin Ticarileştirilmesi: Trabzon Akçaabat Orta Mahalle Örneğinde Tüketim, Mekânsal Deneyim ve Dönüşüm. EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi. 2026;7(1). doi:10.58317/eksen.1868649
BibTeX
@article{Sancarolu2026,
author = {Sancaroğlu, Aysun Aydın and Yazıcı, Büşra Topdağı and Seymen, Gizem},
title = {Kent Nostaljisinin Ticarileştirilmesi: Trabzon Akçaabat Orta Mahalle Örneğinde Tüketim, Mekânsal Deneyim ve Dönüşüm},
journal = {EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {7},
number = {1},
doi = {10.58317/eksen.1868649}
}
EUVIMED