Kent İletişimi ve Kültürel Bellek Bağlamında Mezarlıkların Mekânsal Dönüşümü ve Periferileşen Ölüm
Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi · 30.10.2026 · (24) · 1991-2021
DOI: 10.47994/usbad.2001225 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, online erschienen am 30.10.2026. Verfasst von Mustafa Gökmen. Die Arbeit nennt 36 Literaturangaben. Gefördert von: Destekleyen her hangi bir kurum yoktur..
Abstract (Originalsprache)
Ölüm, toplumların kültürel yapısını, kolektif belleğini ve mekânsal örgütlenmesini yansıtan temel toplumsal olgulardan biridir. Türk-İslam şehir geleneğinde mezarlıklar, kent hayatının doğal bir parçası olmuştur. Bu alanlar defin işlevinin yanında kültürel belleği, toplumsal aidiyeti ve kent kimliğini de taşımıştır. Modernleşme süreciyle birlikte bu yapı değişmeye başlamıştır. Kentleşme politikaları, nüfus artışı ve mekânsal planlama anlayışındaki dönüşüm, mezarlıkların kent merkezlerinden çevre alanlara taşınmasını yaygınlaştırmıştır. Bu çalışma, söz konusu mekânsal dönüşümün ölümün kamusal görünürlüğü üzerindeki etkilerini incelemektedir. Konu, kent iletişimi ve kültürel bellek perspektifinden ele alınmaktadır. Araştırma, eleştirel anlatısal bir literatür incelemesidir. Herhangi bir saha araştırmasına dayanmamaktadır. Çalışmanın kuramsal çerçevesi ölüm sosyolojisi, kültürel bellek, kent iletişimi ve kentleşme literatürünün eleştirel değerlendirilmesiyle oluşturulmuştur. Çalışmada mezarlıkların kent çeperlerine taşınmasının fiziksel bir yer değişikliğini aştığı savunulmaktadır. Mezarlıkların taşınmasının ölümün gündelik hayat içindeki kamusal görünürlüğünü azaltabileceği ileri sürülmektedir. Kültürel belleğin mekânsal temsilini ve kentte dolaşıma giren sembolik anlamları da dönüştürebileceği savunulmaktadır. Bu değişimi açıklamak amacıyla “periferileşen ölüm” kavramı önerilmektedir. Kavram, ölümün modern kentlerde ortadan kalktığını ileri sürmemektedir. Ölümün kamusal görünürlüğünün ve deneyimlenme biçiminin değiştiğini ifade etmektedir. Çalışma, mezarlıkların mekânsal dönüşümünü şehir planlaması tartışmalarının ötesinde değerlendirmektedir. Böylece kent iletişimi ve kültürel bellek literatürüne ilişkin kavramsal bir tartışma geliştirmekte ve disiplinlerarası katkı sunmaktadır.
Förderung
- Destekleyen her hangi bir kurum yoktur.
Zitieren
APA
Gökmen, M. (2026). Kent İletişimi ve Kültürel Bellek Bağlamında Mezarlıkların Mekânsal Dönüşümü ve Periferileşen Ölüm. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 1991-2021. https://doi.org/10.47994/usbad.2001225
Vancouver
Gökmen M. Kent İletişimi ve Kültürel Bellek Bağlamında Mezarlıkların Mekânsal Dönüşümü ve Periferileşen Ölüm. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026:1991-2021. doi:10.47994/usbad.2001225
BibTeX
@article{Gkmen2026,
author = {Gökmen, Mustafa},
title = {Kent İletişimi ve Kültürel Bellek Bağlamında Mezarlıkların Mekânsal Dönüşümü ve Periferileşen Ölüm},
journal = {Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi},
year = {2026},
number = {24},
pages = {1991--2021},
doi = {10.47994/usbad.2001225}
}
EUVIMED