NASREDDİN HOCA FIKRALARINDA MİSAFİRLİK GELENEĞİNİN ÖLÇÜ, DENGE VE TOPLUMSAL ELEŞTİRİ BAĞLAMINDA İNCELENMESİ
Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 04.06.2026 · (37) · 109-124
DOI: 10.56597/kausbed.1859804 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 04.06.2026. Verfasst von Fatma Yıldırmış. Die Arbeit nennt 33 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Türk halk kültürünün en önemli temsilcilerinden biri olan Nasreddin Hoca, fıkraları aracılığıyla toplumun sosyal, ahlaki ve kültürel değerlerini mizahi bir şekilde ele almıştır. Nasreddin Hoca fıkraları, Türk milletinin değerler sistemini yansıtan ve bu değerleri eleştirel bir bakış açısıyla sorgulayan anlatılardır. Bu çalışmada, Türk toplumunda önemli bir yere sahip olan misafirlik anlayışı, Nasreddin Hoca fıkraları bağlamında incelenmiş; misafirliğe getirilen ölçüler ve yöneltilen eleştiriler örnek fıkralar üzerinden değerlendirilmiştir. Türk toplumunda misafirlik kutsal ve vazgeçilmez bir değer olarak kabul edilmekle birlikte, Nasreddin Hoca fıkralarında bu değerin ölçüsüzlük, suistimal ve yapmacıklık gibi yönleri eleştirilmiştir. Elbette Nasreddin Hoca fıkralarında misafirlik erdemli bir pratik olarak ele alınır. Fakat sürekli misafirlik, beklenti hâline gelen ikram, gösteriş ve ev sahibinin haklarının göz ardı edilmesi, Hoca’nın fıkralarında mizah unsuru hâline getirilmiştir. Makale fıkraların yalnızca güldürü unsuru değil, aynı zamanda toplumsal dengeyi korumaya yönelik eğitici ve düşündürücü metinler olduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu yönüyle Nasreddin Hoca fıkralarının toplumsal dengeyi sağlamaya yönelik işlevsel bir rol üstlendiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu makale, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde yürütülmüş olup doküman incelemesine dayalı betimsel ve yorumlayıcı bir inceleme niteliğindedir. Veriler, Nasreddin Hoca fıkralarının yer aldığı temel halkbilimi derlemelerinden elde edilmiş; fıkralar nitel içerik analizi ve tematik çözümleme yöntemleriyle incelenmiştir.
Zitieren
APA
Yıldırmış, F. (2026). NASREDDİN HOCA FIKRALARINDA MİSAFİRLİK GELENEĞİNİN ÖLÇÜ, DENGE VE TOPLUMSAL ELEŞTİRİ BAĞLAMINDA İNCELENMESİ. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 109-124. https://doi.org/10.56597/kausbed.1859804
Vancouver
Yıldırmış F. NASREDDİN HOCA FIKRALARINDA MİSAFİRLİK GELENEĞİNİN ÖLÇÜ, DENGE VE TOPLUMSAL ELEŞTİRİ BAĞLAMINDA İNCELENMESİ. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026:109-124. doi:10.56597/kausbed.1859804
BibTeX
@article{Yldrm2026,
author = {Yıldırmış, Fatma},
title = {NASREDDİN HOCA FIKRALARINDA MİSAFİRLİK GELENEĞİNİN ÖLÇÜ, DENGE VE TOPLUMSAL ELEŞTİRİ BAĞLAMINDA İNCELENMESİ},
journal = {Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
number = {37},
pages = {109--124},
doi = {10.56597/kausbed.1859804}
}
EUVIMED