Ömer Ziyaeddin Dağıstânî’nin (1850-1920) ‘Akâ’id-i Nesefiyye Tercümesi’nin Neşri Ve Muhteva Değerlendirmesi
Rumeli İslam Araştırmaları Dergisi · 30.04.2026 · (17) · 10-38
DOI: 10.53336/rumeli.1912752 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Rumeli İslam Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.04.2026. Verfasst von Mehmet Fatih Soysal. Die Arbeit nennt 48 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Kelâm ilminin tarihî sürecinde telif edilen bazı eserlere ulemânın büyük değer atfettiği müşahede edilmektedir. Mâtürîdî kelâm ekolünün itikâd esaslarını muvaffakiyetle vaz eden Necmeddin Ömer en-Nesefî’nin (öl. 537/1142) kaleme aldığı, Akâidü’n-Nesefî ismiyle şöhret bulan Akâid risâlesi kelâm ilmi sahasında muhteva ve tesirleri itibariyle en seçkin eserler arasında yerini almıştır. Akâidü’n-Nesefî’ye yönelik ilginin Mâtürîdiyye âlimleriyle sınırlı kalmayıp Eş‘ariyye mensupları tarafından sürdürülmesi risâlenin her anlamda klasik eser hüviyetine sahip olmasını sağlamıştır. İlmî şöhretleri günümüze kadar ulaşan mümtaz ulemânın eser üzerine şerh, hâşiye, ta‘likât türlerindeki çalışmalarının oluşturduğu geniş literatür yanında, yalnızca kadîm dönem medreselerinde değil; günümüzde farklı ilmî muhitlerde en temel kelâm eserlerinden biri kabul edilerek tedrîsinin devam ettirilmesi onun öneminin açık göstergeleridir. Risâle, içeriğinin değerine binaen ulemâ haricindeki halk kesimlerinin istifade edebilmesi amacıyla tercüme faaliyetlerinin konusu olmuştur. Bu tercümelerden biri, aynı zamanda mutasavvıf olan son dönem Osmanlı ulemâsından Ömer Ziyaeddin Dağıstânî’nin ‘Akâ’id-i Nesefiyye Tercümesi ismiyle kaleme aldığı çalışmadır. Arapçaya vukûfiyeti olmayan Müslümanlar’ın risâlenin faydasından mahrum kalmamaları amacıyla yapıldığı ifade edilen tercümenin birebir (motamot) çeviri olma ötesinde telif tercüme mâhiyetinde olduğu tespit edilmiştir. Bu yönüyle ‘Akâ’id-i Nesefiyye Tercümesi müterciminin çeşitli ilmî tedkîkatını asıl metne ilave etmesi ile orijinal, dikkat çekici tasarruflarıyla da Akâidü’n-Nesefî’nin ötesinde içinde bulunduğu zamana dâir bir eser özelliği taşımaktadır. Bu çalışmada, dile getirdiğimiz hususiyetlerinin tespiti gayesiyle Ömer Ziyaeddin Dağıstânî’nin ‘Akâ’id-i Nesefiyye Tercümesi neşredilecek ve muhtevası değerlendirmeye tâbi tutulacaktır.
Zitieren
APA
Soysal, M. F. (2026). Ömer Ziyaeddin Dağıstânî’nin (1850-1920) ‘Akâ’id-i Nesefiyye Tercümesi’nin Neşri Ve Muhteva Değerlendirmesi. Rumeli İslam Araştırmaları Dergisi, 10-38. https://doi.org/10.53336/rumeli.1912752
Vancouver
Soysal MF. Ömer Ziyaeddin Dağıstânî’nin (1850-1920) ‘Akâ’id-i Nesefiyye Tercümesi’nin Neşri Ve Muhteva Değerlendirmesi. Rumeli İslam Araştırmaları Dergisi. 2026:10-38. doi:10.53336/rumeli.1912752
BibTeX
@article{Soysal2026,
author = {Soysal, Mehmet Fatih},
title = {Ömer Ziyaeddin Dağıstânî’nin (1850-1920) ‘Akâ’id-i Nesefiyye Tercümesi’nin Neşri Ve Muhteva Değerlendirmesi},
journal = {Rumeli İslam Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
number = {17},
pages = {10--38},
doi = {10.53336/rumeli.1912752}
}
EUVIMED