Somut Olmayan Kültürel Mirasın Dokunan İzleri: Erdemli Yöresi Yörük Kilimleri
Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi · 30.06.2026 · 9 (1) · 87-122
DOI: 10.48174/buaad.1946778 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Meryem Samırkaş Komşu und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 44 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Somut Olmayan Kültürel Miras alanları içerisinde yer alan el sanatları geleneği, özellikle kırsal alanlarda yaşayan toplulukların kültürel kimliğini, yaşam biçimini ve tarihsel belleğini yansıtan en önemli unsurlardan biridir. Göçer ve yarı göçer yaşam biçimiyle şekillenen Yörük kültüründe el dokumaları, yalnızca gündelik ihtiyaçları karşılayan ürünler olmanın ötesinde; toplumsal hafızayı, inançları ve estetik anlayışı aktaran kültürel anlatılar olarak önemli bir yere sahiptir. Bu bağlamda Yörük kilimleri, motifleri, renkleri ve dokuma teknikleriyle Yörük kültürünün somut olmayan kültürel miras taşıyıcıları arasında önemli bir yere sahiptir. Günümüzde Erdemli yöresinde Yörük kilim dokumacılığı, sınırlı sayıda usta tarafından sürdürülen ve giderek unutulma tehlikesiyle karşı karşıya kalan geleneksel el sanatları arasında bulunmaktadır. Kilim dokumacılığının karşılaştığı hammadde temininde yaşanan güçlükler, pazarlama olanaklarının kısıtlılığı ve genç kuşakların bu geleneğe olan ilgisinin azalması, kültürel aktarım sürdürülebilirliğini olumsuz etkilemektedir. Kültür turizmin önemli araçlarından olan el sanatları, özellikle yerel kimliği yansıtan özgün ürünler aracılığıyla kültürel mirasın görünür kılınmasına ve kırsal kalkınmaya katkı sağlamaktadır. Bu bağlamda Erdemli yöresi Yörük kilimleri, sahip oldukları özgün dokuma teknikleri ve sembolik motif diliyle kırsal turizm açısından önemli bir potansiyel barındırmaktadır. Bu araştırma, konar-göçer yaşam tarzını benimseyen ve Yörük olarak bilinen Türk boylarının dokuma kültürünün önemli bir unsuru olan Erdemli yöresi Yörük kilimlerini, taşıdığı sembolik anlamlar, üretim teknikleri ve kültürel aktarım süreçleri bağlamında ele alarak Somut Olmayan Kültürel Miras kapsamında değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında Erdemli ilçesine bağlı merkez köylerde yaşayan Yörük kadınların el dokuması ürünleri olan çadır, kilim, çuval, halı dokuma takımları değerlendirilmiştir. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmada, alan araştırması kapsamında gözlem ve görüşme teknikleri kullanılmış; kilim dokumacılığıyla doğrudan ilişki içerisinde olan Yörük kadınlardan veriler toplanmıştır. Araştırma sonucunda, Erdemli Yörük kilimlerinin kültürel miras değerinin sürdürülebilirliği ile bu geleneğin kültür turizmi ve ekonomik katkıları bağlamında taşıdığı potansiyelin görünür kılınması ve gelecek kuşaklara aktarılırken öncül koruma önerileri sunması hedeflenmektedir.
Zitieren
APA
Komşu, M. S., & Gürgenç, A. (2026). Somut Olmayan Kültürel Mirasın Dokunan İzleri: Erdemli Yöresi Yörük Kilimleri. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi, 9(1), 87-122. https://doi.org/10.48174/buaad.1946778
Vancouver
Komşu MS, Gürgenç A. Somut Olmayan Kültürel Mirasın Dokunan İzleri: Erdemli Yöresi Yörük Kilimleri. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi. 2026;9(1):87-122. doi:10.48174/buaad.1946778
BibTeX
@article{Komu2026,
author = {Komşu, Meryem Samırkaş and Gürgenç, Arzu},
title = {Somut Olmayan Kültürel Mirasın Dokunan İzleri: Erdemli Yöresi Yörük Kilimleri},
journal = {Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {1},
pages = {87--122},
doi = {10.48174/buaad.1946778}
}
EUVIMED