RUS ULUSAL DERLEMİ TEMELİNDE İSTANBUL ADLANDIRMALARININ FREKANS, BAĞLAM VE EŞDİZİMLİLİK ANALİZİ
Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi · 31.03.2026 · 9 (1) · 194-215
DOI: 10.37999/udekad.1862030 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 31.03.2026. Verfasst von Nurgül Büyüktaş. Die Arbeit nennt 48 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, İstanbul şehrinin Rus dilindeki tarihsel ve söylemsel temsillerini Rus Ulusal Derlemi (НКРЯ) temelinde derlem temelli bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. İstanbul, Rusça metinlerde farklı tarihsel dönemlere ve ideolojik bağlamlara bağlı olarak Çargrad (Царьград), Konstantinopol (Константинополь), Stambul (Стамбул), İstanbul (Истанбул) ve İstambul (Истамбул) gibi çeşitli adlandırmalarla yer almaktadır. Çalışmada bu adlandırmaların 1682–2022 yılları arasındaki kullanım sıklıkları, bağlamları ve eşdizimlilik örüntüleri analiz edilmiştir. Araştırmada frekans analizi ile şehir adlarının dönemsel dağılımları, bağlam analizi ile dinsel, tarihsel, politik ve gündelik yaşam temalarıyla ilişkileri ortaya konmuştur. Eşdizimlilik analizi, İstanbul’un Rusça metinlerde özellikle hareket fiilleri, yönelme ve mekânsallık bildiren eylemlerle birlikte kavramsallaştırıldığını göstermektedir. Bulgular, Çargrad ve Konstantinopol adlandırmalarının kutsallık, Ortodoksluk ve imparatorluk ideolojisiyle; Stambul adlandırmasının ise daha nötr ve gündelik bağlamlarla ilişkilendiğini ortaya koymaktadır. Modern dönemde İstanbul adlandırmasının sınırlı ancak artan bir kullanım eğilimi sergilediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak İstanbul, Rus dilinde yalnızca bir şehir adı değil; tarihsel bellek, ideolojik söylem ve kültürel etkileşim alanı olarak çok katmanlı bir kavramsal yapı içinde temsil edilmektedir.
Zitieren
APA
Büyüktaş, N. (2026). RUS ULUSAL DERLEMİ TEMELİNDE İSTANBUL ADLANDIRMALARININ FREKANS, BAĞLAM VE EŞDİZİMLİLİK ANALİZİ. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 9(1), 194-215. https://doi.org/10.37999/udekad.1862030
Vancouver
Büyüktaş N. RUS ULUSAL DERLEMİ TEMELİNDE İSTANBUL ADLANDIRMALARININ FREKANS, BAĞLAM VE EŞDİZİMLİLİK ANALİZİ. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi. 2026;9(1):194-215. doi:10.37999/udekad.1862030
BibTeX
@article{Bykta2026,
author = {Büyüktaş, Nurgül},
title = {RUS ULUSAL DERLEMİ TEMELİNDE İSTANBUL ADLANDIRMALARININ FREKANS, BAĞLAM VE EŞDİZİMLİLİK ANALİZİ},
journal = {Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {1},
pages = {194--215},
doi = {10.37999/udekad.1862030}
}
EUVIMED