“İKTİDAR MAKİNELERE!” YAPAY ZEKÂ BAĞLAMINDA KÜBRA ROMANINDA İNSAN VE MAKİNE İLİŞKİSİ
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 17.06.2026 · 35
DOI: 10.35379/cusosbil.1696074 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 17.06.2026. Verfasst von Canan Sevinç. Die Arbeit nennt 28 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Yirminci yüzyılın ortalarında temelleri atılan yapay zekâ teknolojisi, hayatın hemen her alanında elde ettiği sonuçlar itibariyle, insanlık tarihinin dönüm noktası olarak kabul edilmektedir. “İnsansı makineler” hayaline uzanan geçmişiyle bilim kurgu edebiyatı içinde bir yer edinen yapay zekâ ile her çağın teknolojisiyle uyumlu bir seyir izleyen edebiyat sanatı ve bilimi arasında doğrudan bir ilişki vardır. Bu bağlamda, edebiyat ve yapay zekâ ilişkisinin, edebî kamuoyunda en çok ses getiren yönü, metin üretimidir. Şiir, öykü, roman vb. edebî metinler tasarlayabilen üretken yapay zekâ programlarının yanı sıra, edebiyat ve yapay zekâ ilişkisinin, bir başka boyutu, yapay zekâ ile üretilmiş metinleri değerlendiren akademik çalışmaları kapsar. Antikite’den beri, dış dünyaya bir ayna tutan edebiyat, 21. yüzyılın teknolojik gerçekliğine kayıtsız kalamayan yazarların eserlerinde çağına tanıklık da eder. Bunlar arasından Afşin Kum (1972),“Dilbilimkurgu üçlemesi”nin ikinci kitabı Kübra (2020)’da yapay zekâ (makine) ve insan ilişkisine, bilim kurgu ekseninde, yeni bir perspektif getirir. Bu çalışmada, Afşin Kum’un, Kübra adlı romanı, yapay zekâ bağlamında, insan ve makine ilişkisi açısından ele alınacaktır. Bunu yaparken yazarın, inanç, iktidar gibi insanlığın kadim meselelerinin yapay zekâ teknolojisiyle çatışması sonucu yaşanabilecek kaos üzerinden kurguladığı denklem, yapay zekâ ve edebiyat ilişkisinin tematik düzlemdeki bir yansıması olarak yakın okuma yöntemiyle değerlendirilecek ve 2000’li yıllar edebiyatı içindeki yeri tespit edilecektir.
Zitieren
APA
Sevinç, C. (2026). “İKTİDAR MAKİNELERE!” YAPAY ZEKÂ BAĞLAMINDA KÜBRA ROMANINDA İNSAN VE MAKİNE İLİŞKİSİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1696074
Vancouver
Sevinç C. “İKTİDAR MAKİNELERE!” YAPAY ZEKÂ BAĞLAMINDA KÜBRA ROMANINDA İNSAN VE MAKİNE İLİŞKİSİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1696074
BibTeX
@article{Sevin2026,
author = {Sevinç, Canan},
title = {“İKTİDAR MAKİNELERE!” YAPAY ZEKÂ BAĞLAMINDA KÜBRA ROMANINDA İNSAN VE MAKİNE İLİŞKİSİ},
journal = {Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
volume = {35},
doi = {10.35379/cusosbil.1696074}
}
EUVIMED