EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

İnsan Hakları v. Yapay Zekâ: Avrupa Konseyi Yapay Zekâ ve İnsan Hakları, Demokrasi ve Hukukun Üstünlüğü Hakkında Çerçeve Sözleşmesi

Cemre Belçim Gölbaşı Uçar

Kırıkkale Hukuk Mecmuası · 30.10.2026 · 6 (2) · 727-760

DOI: 10.59909/khm.06.02.011 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Kırıkkale Hukuk Mecmuası, online erschienen am 30.10.2026. Verfasst von Cemre Belçim Gölbaşı Uçar. Die Arbeit nennt 93 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Avrupa Konseyi Yapay Zekâ, İnsan Hakları, Demokrasi ve Hukukun Üstünlüğü Çerçeve Sözleşmesi 2024 tarihinde imzaya açılmıştır ve temel amacı yapay zekâ sistemlerinin zararlı faaliyetlerine karşı insan haklarını korumaktır. Bu alandaki ilk hukuken bağlayıcı uluslararası antlaşma olan Sözleşme’nin içeriğinde, bu korumayla ilgili bir çerçeve çizilmekte ve ilkeler belirlenmektedir. Araştırmanın amacı, Sözleşme’nin insan hakları hukuku bakımından anlamının ve doğurduğu sonuçların ortaya konulmasıdır. İnsan hakları hukuku, niteliği gereği ulusal hukukun üstünde bir hukuk yaratan ve ulusal hukukta kullanılan kavramları özerk olarak tanımlayabilen bir alandır. Yapay zekâ söz konusu olduğunda da diğer hukuk dallarından farklı olarak kendi tanımları ve içtihatları çerçevesinde bir inceleme gerektirir. Bu nedenle araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve birincil kaynak olarak başta Sözleşme’nin kendisi ve AİHS olmak üzere, AİHM kararlarından ve diğer ilgili uluslararası hukuk belgelerinden yararlanılmıştır. Sözleşme’nin incelenmesi insan hakları hukuku bakımından kavramsal bir analiz gerektirdiğinden, Sözleşme metnine betimsel bir yaklaşım tercih edilmiştir. Araştırmada ilk olarak Sözleşme’nin konusunu oluşturan insan haklarının kapsamı ve ilkeler, ikinci olarak Sözleşme’nin uygulanmasını denetleyen mekanizmalar ve son olarak insan hakları ve yapay zekâ karşı karşıya geldiğinde ortaya çıkan veya çıkması muhtemel hak çatışmaları ele alınmıştır. Yapay zekâ kaynaklı kamu menfaati ile bir temel hak çatıştığında Sözleşme’nin hedeflediği standardın ne derece yakalanabileceği tartışılmıştır.

Zitieren

APA

Uçar, C. B. G. (2026). İnsan Hakları v. Yapay Zekâ: Avrupa Konseyi Yapay Zekâ ve İnsan Hakları, Demokrasi ve Hukukun Üstünlüğü Hakkında Çerçeve Sözleşmesi. Kırıkkale Hukuk Mecmuası, 6(2), 727-760. https://doi.org/10.59909/khm.06.02.011

Vancouver

Uçar CBG. İnsan Hakları v. Yapay Zekâ: Avrupa Konseyi Yapay Zekâ ve İnsan Hakları, Demokrasi ve Hukukun Üstünlüğü Hakkında Çerçeve Sözleşmesi. Kırıkkale Hukuk Mecmuası. 2026;6(2):727-760. doi:10.59909/khm.06.02.011

BibTeX
@article{Uar2026,
  author = {Uçar, Cemre Belçim Gölbaşı},
  title = {İnsan Hakları v. Yapay Zekâ: Avrupa Konseyi Yapay Zekâ ve İnsan Hakları, Demokrasi ve Hukukun Üstünlüğü Hakkında Çerçeve Sözleşmesi},
  journal = {Kırıkkale Hukuk Mecmuası},
  year = {2026},
  volume = {6},
  number = {2},
  pages = {727--760},
  doi = {10.59909/khm.06.02.011}
}
Kostenlos starten →