Mülkiyet ve İktidar İlişkisi Bağlamında Mülk Kavramının İslâm Hukukundaki Yeri
İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi · 16.07.2026 · 12 (2) · 702-728
DOI: 10.69576/ihya.1878223 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 16.07.2026. Verfasst von Nasi Aslan und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 74 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, mülk kavramının İslâm hukukundaki yerini mülkiyet ve iktidar ilişkisinin kesişim noktasında ele almakta ve kavramın ferdî tasarruf hakkı ile siyasal otoriteyi açıklayan çift yönlü anlam yapısını çözümlemektedir. Çalışmanın hareket noktası, Kur’ân-ı Kerîm’de mülkün nihai ve mutlak biçimde Allah’a nispet edilmesiyle insana tanınan sınırlı tasarruf alanı arasındaki ayrımın, İslâm hukuk düşüncesinde mülkiyet teorisi ile kamu otoritesi teorisini aynı çerçevede kuran bir normatif mantık üretmesidir. Bu bağlamda insanın mal üzerindeki sahipliği, temellük serbestisi olmaktan ziyade emanet, sorumluluk ve sınırlılık ilkeleriyle kayıtlı bir yetki alanı olarak değerlendirilmekte; aynı ilkeler siyasal alanda velâyet-i âmme ve kamu düzenini tesis eden iktidarın meşruiyet kriterlerini belirlemektedir. Makalede yöntem olarak kavram merkezli bir analiz benimsenmiş; mülk ve milk ayrımı, fıkhî terminolojinin teknik dili ile İslâm siyaset düşüncesinin kurumsal kavramları birlikte okunarak değerlendirilmiştir. Çalışmada devletin gerekliliği düşüncesi; toplumsal düzenin korunması, fitnenin önlenmesi ve adaletin ikamesi gibi amaçlar üzerinden tartışılmış; imamet ve hilafet kavramlarının devlet fikrini hangi teorik ve tarihî düzlemlerde taşıdığı gösterilmiştir. Ayrıca müçtehitlerin norm üretimindeki rolü ve örfî düzenlemelerin şer’î sınırlar içindeki konumu ele alınarak, İslâm hukukunda yasama ve egemenlik tartışmalarının “mülkün Allah’a aidiyeti” ilkesiyle nasıl sınırlandığı ortaya konulmuştur. Çalışma, mülk kavramını, mülkiyet rejiminin bir unsuru olmaktan öte, meşruiyet, otorite, adalet ve kamu düzeni arasında kurucu bağlar tesis eden bir anahtar kavram olarak yeniden konumlandırmayı amaçlamaktadır. Bu yönüyle makale, İslâm kamu hukukunun kavramsal dilini mülkiyet tartışmalarıyla irtibatlandırarak literatürdeki parçalı okumaları bütünleştiren bir katkı sunmayı hedeflemektedir.
Zitieren
APA
Aslan, N., & Ünverdi, M. (2026). Mülkiyet ve İktidar İlişkisi Bağlamında Mülk Kavramının İslâm Hukukundaki Yeri. İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, 12(2), 702-728. https://doi.org/10.69576/ihya.1878223
Vancouver
Aslan N, Ünverdi M. Mülkiyet ve İktidar İlişkisi Bağlamında Mülk Kavramının İslâm Hukukundaki Yeri. İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi. 2026;12(2):702-728. doi:10.69576/ihya.1878223
BibTeX
@article{Aslan2026,
author = {Aslan, Nasi and Ünverdi, Muhammed},
title = {Mülkiyet ve İktidar İlişkisi Bağlamında Mülk Kavramının İslâm Hukukundaki Yeri},
journal = {İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {12},
number = {2},
pages = {702--728},
doi = {10.69576/ihya.1878223}
}
EUVIMED