MONTRÖ BOĞAZLAR SÖZLEŞMESİNİN 19. MADDESİ: SAVAŞ ZAMANINDA SAVAŞ GEMİLERİNİN GEÇİŞ REJİMİ ÜZERİNE
Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi · 22.05.2026 · 28 (1) · 59-130
DOI: 10.33717/deuhfd.1889377 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, online erschienen am 22.05.2026. Verfasst von Ali Bal. Die Arbeit nennt 175 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Türk Boğazları’nın statüsüne dair tarihsel rekabetin ve önceki uluslararası andlaşmaların mirası üzerine inşa edilmiş olup, seyrüsefer serbestliğine ilişkin umumî menfaatler ile ülkesel ve bölgesel güvenlik gereksinimleri arasında sürdürülebilir bir normatif denge tesis etmiştir. Bu hassas hukukî rejimin merkezinde yer alan 19. madde, Türkiye’nin savaşan olmadığı savaş zamanlarında, savaşan devletlerin savaş gemilerine geçiş yasağı öngörerek Sözleşmenin güvenlik boyutunu somutlaştırmaktadır. Anılan hüküm, savaşın Boğazlar’a sirayet etmesini ve Türkiye’nin güvenliğinin tehlikeye düşmesini önlemeyi, aynı zamanda çatışmanın deniz alanlarındaki kapsamını sınırlamayı amaçlayan özgün bir düzenlemedir. Bu çalışma, 19. maddenin tarihsel kökleri, kabul süreci ve normatif çerçevesi ile uygulanmasının beraberinde getirdiği sorunları ele almaktadır. Çalışmada, geçiş yasağının kapsamı ve istisnaları, “savaş zamanı” ve “savaşan devlet” kavramlarının hukukî mahiyeti ile savaş gemilerinin niteliği, 2. Dünya Savaşı ve uzun bir aradan sonra bu hükmün yeniden işletildiği Rusya-Ukrayna Savaşı dönemindeki uygulamalar ışığında incelenmektedir. Neticede, 19. maddenin teorik unsurları ile uygulanma safhasındaki temel meselelerinin açıklanıp analiz edilmesi hedeflenmektedir.
Zitieren
APA
Bal, A. (2026). MONTRÖ BOĞAZLAR SÖZLEŞMESİNİN 19. MADDESİ: SAVAŞ ZAMANINDA SAVAŞ GEMİLERİNİN GEÇİŞ REJİMİ ÜZERİNE. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 28(1), 59-130. https://doi.org/10.33717/deuhfd.1889377
Vancouver
Bal A. MONTRÖ BOĞAZLAR SÖZLEŞMESİNİN 19. MADDESİ: SAVAŞ ZAMANINDA SAVAŞ GEMİLERİNİN GEÇİŞ REJİMİ ÜZERİNE. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;28(1):59-130. doi:10.33717/deuhfd.1889377
BibTeX
@article{Bal2026,
author = {Bal, Ali},
title = {MONTRÖ BOĞAZLAR SÖZLEŞMESİNİN 19. MADDESİ: SAVAŞ ZAMANINDA SAVAŞ GEMİLERİNİN GEÇİŞ REJİMİ ÜZERİNE},
journal = {Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {28},
number = {1},
pages = {59--130},
doi = {10.33717/deuhfd.1889377}
}
EUVIMED