İyiliğin Bedeli Masalının Arketipsel Eleştiri Bağlamında Sembolik Çözümlemesi
Edebî Eleştiri Dergisi · 25.03.2026 · 10 (1) · 61-75
DOI: 10.31465/eeder.1807775 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Edebî Eleştiri Dergisi, online erschienen am 25.03.2026. Verfasst von Serdar Deniz Özdemir. Die Arbeit nennt 27 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Türk kültürünün önemli bir zenginlik kaynağı olan masal, kolektif bilinç dışına ait simgesel ögeleri, arketipsel kodlar etrafında görünür kılan bir anlatı türüdür. Bu bağlamda, Anadolu sahasından derlenen İyiliğin Bedeli adlı masal, idealize edilen kahramanın içsel dönüşümünü, sembolik bir serüven doğrultusunda gün yüzüne çıkarmaktadır. Anlatıda belirginleşen karınca, Zümrüdüanka ve balık gibi yardımcı varlıklar, bireyin psişik enerjisiyle temasını sağlayan rehber niteliğindedir. Masalda kahraman, erginleşme yolculuğunda gölge arketipiyle yüzleşir ve kendi iç karanlığını aşıp bireysel bütünlüğe ulaşır. Masal, bu dönüşümü arketipsel düzlemde yansıtmakta ve kahramanın ruhsal yapısında gerçekleşen kendiliğe ulaşma sürecini simgesel motifler aracılığıyla inşa etmektedir. Bu hususlar çerçevesinde makalenin amacı, söz konusu anlatıda saklı anlam katmanlarını, sembolik açıdan ve arketipsel eleştirel çözümleme yöntemiyle açığa çıkarmak ve böylece metnin ortak hafızaya ait yapılar etrafında nasıl örüldüğünün daha iyi anlaşılmasına katkı sunmaktır. Bu çerçevede ilgili değerlendirmeler, “Kahramanı Maceraya Çağıran Güç: Yüksek Statü İdeali, Aşk ve Anima” ile “Sınavlar Yolu ve Kolektif Bilinç Dışında Tezahür Eden Yardımcı Hayvan Figürleri: Karınca, Kuş ve Balık” alt başlıkları temelinde yapılandırılmıştır. İncelenen masal metni, Yukarıçukurova Masallarında Motif ve Tip Araştırması adlı eserde yer almaktadır. Sonuç olarak, İyiliğin Bedeli adlı masal, kahramanın bireyleşme serüvenindeki imgesel unsurları sahneleyen, kültürel belleğin derin katmanlarında varlık bulan anlamlı ve bütüncül bir anlatı olarak değerlendirilmektedir.
Zitieren
APA
Özdemir, S. D. (2026). İyiliğin Bedeli Masalının Arketipsel Eleştiri Bağlamında Sembolik Çözümlemesi. Edebî Eleştiri Dergisi, 10(1), 61-75. https://doi.org/10.31465/eeder.1807775
Vancouver
Özdemir SD. İyiliğin Bedeli Masalının Arketipsel Eleştiri Bağlamında Sembolik Çözümlemesi. Edebî Eleştiri Dergisi. 2026;10(1):61-75. doi:10.31465/eeder.1807775
BibTeX
@article{zdemir2026,
author = {Özdemir, Serdar Deniz},
title = {İyiliğin Bedeli Masalının Arketipsel Eleştiri Bağlamında Sembolik Çözümlemesi},
journal = {Edebî Eleştiri Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {1},
pages = {61--75},
doi = {10.31465/eeder.1807775}
}
EUVIMED