EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

NİCOLAİ HARTMANN’IN MODERN ONTOLOJİ KURAMI BAĞLAMINDA “DELİ EHMED” MASALININ ÇÖZÜMLENMESİ

Ramazan Ergöz

Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi · 21.06.2026 · 19 (54) · 706-727

DOI: 10.12981/mahder.1899983 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi, online erschienen am 21.06.2026. Verfasst von Ramazan Ergöz. Die Arbeit nennt 42 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Ontoloji, varlık üzerine araştırma yapan felsefi bir akımdır. İlk felsefe de denilen ontolojiye genel olarak bir varlık öğretisi olarak bakılmıştır. Eski ontolojiye tepki olarak varlığa nesnel bir bakış açısıyla ve idealist bir zemin üzerinde yaklaşan modern ontoloji kurma çabaları başlamış ve Nicolai Hartmann bu modern ontolojinin kurucusu olarak kabul edilmiştir. Hartmann varlığı; inorganik, organik, psişik ve geist/tin olmak üzere dört tabakaya ayırmıştır. Tinsel tabaka; toplumsal değerleri, halk inanışlarını, dili, dünya görüşünü, sanatsal ve edebi zevkleri geleceğe taşır ve kültür dediğimiz alanı oluşturur. Canlı tinin ürünü olan masal da tinsel varlık tabakasında konumlanmaktadır. Masalın anonim oluşu onun kişiler tarafından değil, toplum tarafından taşınan bir kültür varlığı yani tinsel varlık olduğunu göstermektedir. Masallarda; ait olduğu varlık tabakasına uyum sağlayamama, ekolojik tükenişler ve varlık alanları ihlali gibi birçok ontolojik sorun ve bu ontolojik sorunların çözüm yolları dikkati çeker. Bu nedenle masallarda Hartmann’ın ortaya koyduğu varlık tabakalarını ve bu tabakaların kategorial kanunlarını ontolojik bir yaklaşımla analiz etmek mümkündür. Deli Ehmed masalında da birtakım ontolojik sorunlar karşımıza çıkmaktadır. Masalın kahramanı olan Deli Ehmed, ait olduğu psişik tabakaya uyum sağlayamamış ve bu tabakanın bir sorunu haline dönüşmüştür. Ancak onun bir masal kahramanı olmasından dolayı bu ontolojik sorunun çözüme ulaşması gerekir. Çünkü O, mitik anlatılardan beri süregelen değerler dizgesinin taşıyıcısı ve aktarıcısıdır. Bu bakımdan onun yeniden ait olduğu varlık tabakasına konumlanabilmesi için masalda varlık tabakalarının bir işlevinin olduğu görülür. Bu bağlamda çalışmamızda Kars ilinin Arpaçay ilçesinde anlatılan Deli Ehmed masalı Hartmann’ın modern ontoloji kuramı bağlamında çözümlenmiş, masalda varlık tabakalarının görünüşü ve kategorial kanunların masaldaki işleyişi üzerinde durulmuştur.

Zitieren

APA

Ergöz, R. (2026). NİCOLAİ HARTMANN’IN MODERN ONTOLOJİ KURAMI BAĞLAMINDA “DELİ EHMED” MASALININ ÇÖZÜMLENMESİ. Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi, 19(54), 706-727. https://doi.org/10.12981/mahder.1899983

Vancouver

Ergöz R. NİCOLAİ HARTMANN’IN MODERN ONTOLOJİ KURAMI BAĞLAMINDA “DELİ EHMED” MASALININ ÇÖZÜMLENMESİ. Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi. 2026;19(54):706-727. doi:10.12981/mahder.1899983

BibTeX
@article{Ergz2026,
  author = {Ergöz, Ramazan},
  title = {NİCOLAİ HARTMANN’IN MODERN ONTOLOJİ KURAMI BAĞLAMINDA “DELİ EHMED” MASALININ ÇÖZÜMLENMESİ},
  journal = {Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {19},
  number = {54},
  pages = {706--727},
  doi = {10.12981/mahder.1899983}
}
Kostenlos starten →