EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Mirsâdu’l-İbâd’da “Hâlet-i Hamse-i Âdemî” Meselesi: Manastırlı Besîm Efendi’nin Manzûm Tercümesi

Nurgül Karayazı Bal

Dil ve Edebiyat Araştırmaları · 21.03.2026 · (33) · 273-298

DOI: 10.30767/diledeara.1832781 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Dil ve Edebiyat Araştırmaları, online erschienen am 21.03.2026. Verfasst von Nurgül Karayazı Bal. Die Arbeit nennt 40 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu makale, Necmeddîn-i Râzî’nin şaheseri kabul edilen Farsça tasavvufî eseri Mirsâdu’l-ʿibâd’ın dördüncü bâbının dördüncü faslında yer alan “Hâlet-i Hamse-i Âdemî” bahsinin, XIX. yüzyılda yaşamış divan kâtibi ve şair Manastırlı Besîm Efendi (ö. 1285/1868-69) tarafından aruzun remel bahrinin “Fâ‘ilâtün/Fâ‘ilâtün/Fâ‘ilün” kalıbı ve mesnevi nazım şekliyle kaleme alınmış, 178 beyitten müteşekkil manzum tercümesini konu edinmektedir. Çalışmada söz konusu tercüme incelenmiş ve çeviri yazılı metni neşredilmiştir. Bu suretle Osmanlı döneminde tasavvufî metinlerin manzum tercüme geleneğine ve Mirsâdu’l-ʿibâd tercümelerine dair literatüre katkı sağlanması hedeflenmiştir.Çalışmanın giriş bölümünde Mirsâdu’l-ʿibâd’ın muhtevası ve esere dair tercüme faaliyetleri değerlendirilmiş; inceleme kısmında Manastırlı Besîm Efendi ve manzum tercümesine ilişkin ulaşılabilen sınırlı bilgiler sunulmuştur. Ardından “Hâlet-i Hamse-i Âdemî” bahsinin muhtevası kısaca ortaya konulmuş ve manzum tercüme; dil, üslup hususiyetleri ve tercüme yöntemi bakımından değerlendirilmiştir. Son bölümde ise metnin çeviri yazısı araştırmacıların istifadesine sunulmuştur. Manzum tercüme, şimdiye kadar tespit edilen mensur tercümelerden nazım şekli itibarıyla ayrılmasının yanı sıra varlık mertebelerini, ruh-beden ilişkisi çerçevesinde insanın yaratılışını, insanın varlık dairesindeki konumunu, onun Allah ve âlemle olan ontolojik ve epistemolojik münasebetlerini ele alan konusu açısından da tasavvufun temel meselelerinin özet hâlinde ele alındığı küçük bir mesnevi hüviyetindedir.

Zitieren

APA

Bal, N. K. (2026). Mirsâdu’l-İbâd’da “Hâlet-i Hamse-i Âdemî” Meselesi: Manastırlı Besîm Efendi’nin Manzûm Tercümesi. Dil ve Edebiyat Araştırmaları, 273-298. https://doi.org/10.30767/diledeara.1832781

Vancouver

Bal NK. Mirsâdu’l-İbâd’da “Hâlet-i Hamse-i Âdemî” Meselesi: Manastırlı Besîm Efendi’nin Manzûm Tercümesi. Dil ve Edebiyat Araştırmaları. 2026:273-298. doi:10.30767/diledeara.1832781

BibTeX
@article{Bal2026,
  author = {Bal, Nurgül Karayazı},
  title = {Mirsâdu’l-İbâd’da “Hâlet-i Hamse-i Âdemî” Meselesi: Manastırlı Besîm Efendi’nin Manzûm Tercümesi},
  journal = {Dil ve Edebiyat Araştırmaları},
  year = {2026},
  number = {33},
  pages = {273--298},
  doi = {10.30767/diledeara.1832781}
}
Kostenlos starten →