Osmanlı Saltanat Rüyalarını Sosyolojik Okumak: Meşruiyet, İktidar ve Çifte Sultanlık
Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi · 15.06.2026 · (29) · 431-458
DOI: 10.21021/osmed.1834772 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 15.06.2026. Verfasst von Sıddık Ağçoban. Die Arbeit nennt 49 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, “Osmanlı saltanat rüyaları sosyolojik açıdan ne ifade eder?” sorusundan hareketle Osmanlı’da rüyalar yoluyla inşa edilen sosyopolitik süreçleri ve bunların İslam diniyle bağlantısının kurulduğu noktaları ele almaktadır. Söz konusu süreçlerin din, toplum ve siyaset üçgeninde ifade ettiği anlamın sosyolojik ifadesi çalışmanın temel amacıdır. Kapsamı Osmanlı’nın kuruluş dönemiyle yıkılış dönemi arasında saltanata dair anlatılan rüyalardır. Literatür taraması yoluyla tespit edilen rüyalar arasında tipik vasıflar taşıyanlar seçilmiş ve bunlar üzerinden inşa edilen sosyal süreçlere odaklanılmıştır. Genellikle tarih bilimi kapsamında ele alınan Osmanlı saltanat rüyalarını sosyolojinin konusu hâline getirmesi, çalışmanın özgün tarafını oluşturmaktadır. Bu haliyle çalışma aynı zamanda bir rüya sosyolojisi denemesi mahiyetindedir. Rüya anlatılarına dayanan sosyolojik sonuçların, anlatılan rüyaların gerçekliğinden önce geldiğine yönelik bir bakış açısına sahiptir. Çalışmada söz konusu rüya anlatılarının, yönlendirici, inşa edici, motive edici, meşruiyet sağlayıcı fonksiyonlara sahip olduğu tespit edilmektedir. Ayrıca bu anlatılar, bir yandan Osmanlı’yı hem İslam hem de Türk geleneğine bağlarken, diğer yandan devlette “kurumsal sultanlık” ve “manevi sultanlık” anlamında bir “çifte sultanlık sistemi” tesis etmektedir. Genel olarak bakıldığında, rüya anlatıları imparatorluğun tarihsel seyri boyunca sosyo-politik dinamiklerin şekillenmesinde önemli bir konuma sahip olmuştur.
Zitieren
APA
Ağçoban, S. (2026). Osmanlı Saltanat Rüyalarını Sosyolojik Okumak: Meşruiyet, İktidar ve Çifte Sultanlık. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, 431-458. https://doi.org/10.21021/osmed.1834772
Vancouver
Ağçoban S. Osmanlı Saltanat Rüyalarını Sosyolojik Okumak: Meşruiyet, İktidar ve Çifte Sultanlık. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi. 2026:431-458. doi:10.21021/osmed.1834772
BibTeX
@article{Aoban2026,
author = {Ağçoban, Sıddık},
title = {Osmanlı Saltanat Rüyalarını Sosyolojik Okumak: Meşruiyet, İktidar ve Çifte Sultanlık},
journal = {Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
number = {29},
pages = {431--458},
doi = {10.21021/osmed.1834772}
}
EUVIMED