Geleneğin İzleri: Türk Müziği Saz Eserlerinde Bestecilik Sürekliliğinin Analizi
idil Sanat ve Dil Dergisi · 30.06.2026 · 15 (123) · 140-149
DOI: 10.7816/idil-15-123-01 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift idil Sanat ve Dil Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Ali Kerim Öner. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Türk müziği formlarından olan peşrev, saz musikisinin tarihsel süreç içerisinde süreklilik gösteren temel formlarından biridir. Farklı dönemlerde bestelenmiş peşrevler incelendiğinde, formun geleneksel özelliklerinin korunmasının yanı sıra bestecilerin bireysel üslup özelliklerinin de eserlere yansıdığı görülmektedir. Bu durum geleneksel bestecilik anlayışının varlığı ile birlikte farklı dönem bestecilerinin formlara bakış açısının olduğunu göstermektedir. Bu araştırma farklı dönemlerde yaşamış bestekarların karcığar makamda bestelemiş olduğu peşrevlerin arasında bulunan benzerliğin, geleneksel bestecilik anlayışında sürekliliği araştırmak amacıyla yapılmıştır. Türk müziği bestecilerinin geleneksel bestecilik anlayışında ortaklaştığı unsurlar tespit edilip klasik Türk müziğinin devamlılığı ve sürekliliği noktasında yeniden yorumlama ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde doküman incelemesine dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada Sultan I. Mahmud, Kemençeci Nikolaki, Tanburi Ali Efendi ve Refik Fersan tarafından bestelenmiş dört Karcığar peşrevi karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Eserler makam seyri, çeşni ve geçki kullanımları, perde hareketleri ve ezgisel yönelimler bakımından analiz edilmiştir. Yapılan karşılaştırmalı analiz sonucunda, farklı dönemlere ait peşrevlerde Karcığar makamının temel seyir özellikleri ile belirli çeşni ve ezgisel hareketlerin korunduğunu; buna karşılık bestecilerin bu geleneksel yapıyı bireysel üslup özellikleri doğrultusunda farklılaştırdıklarını göstermektedir.
Zitieren
APA
Öner, A. K. (2026). Geleneğin İzleri: Türk Müziği Saz Eserlerinde Bestecilik Sürekliliğinin Analizi. idil Sanat ve Dil Dergisi, 15(123), 140-149. https://doi.org/10.7816/idil-15-123-01
Vancouver
Öner AK. Geleneğin İzleri: Türk Müziği Saz Eserlerinde Bestecilik Sürekliliğinin Analizi. idil Sanat ve Dil Dergisi. 2026;15(123):140-149. doi:10.7816/idil-15-123-01
BibTeX
@article{ner2026,
author = {Öner, Ali Kerim},
title = {Geleneğin İzleri: Türk Müziği Saz Eserlerinde Bestecilik Sürekliliğinin Analizi},
journal = {idil Sanat ve Dil Dergisi},
year = {2026},
volume = {15},
number = {123},
pages = {140--149},
doi = {10.7816/idil-15-123-01}
}
EUVIMED