EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Osmanlı Hapishanelerinde Uyuz ve Verem Hastalıklarına Karşı Alınan Önlemler

Selma Turhan Sarıköse

Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi · 13.06.2026 · (2) · 1-15

DOI: 10.7596/abbad.1911718 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 13.06.2026. Verfasst von Selma Turhan Sarıköse. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 53 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Osmanlı Devleti XIX. yüzyıl sonlarında ve XX. yüzyıl başlarında önce başkent İstanbul’da daha sonra taşrada diğer şehirlerde modern hapishaneler açmıştır. Bazı eski hapishaneler tamir edilirken Batı tarzında modern hapishaneler zamanla yaygınlaşmıştır. Osmanlı Devleti bu süreçte sadece hapishane inşa etmekle kalmamış aynı zamanda hapishanelerin sağlık koşullarını geliştirmek için de bazı tedbirler almıştır. XIX. yüzyılda ve XX. yüzyıl başlarında Osmanlı coğrafyasını tehdit eden; veba, kolera, çiçek, tifo, uyuz ve verem gibi hastalık ve salgınlar ortaya çıkmıştır. Osmanlı Devleti hapishanelere salgın hastalıkların yayılmasını engellemeye çalışmış bu bağlamda birtakım tedbirler almıştır. Bu tedbirler çerçevesinde; hapishaneler kordon altına alınmış ve karantina uygulamaları başlatılmış, hapishanelerde yığılma ve izdihamı engellemek için mahkûmlar başka yerlere nakledilmiş, hapishanelerin bazılarında hastane ve karantina koğuşları inşa edilmiştir. Ayrıca hastalığa yakalanan mahkûmlar hastane olmayan yerlerde en yakın askeri ve kamu hastanelerine sevk edilerek buralarda tedavi edilmiştir. Salgınlar esnasında hasta mahkûmlar dışarı çıkarılmayarak hapishane içinde karantinaya alınan odalarda tedavi edilmeye çalışılmıştır. Aynı zamanda hastaların tedavisi için hapishanelerde doktorlar görevlendirilmiş, hastaların ilaç ihtiyaçları karşılanmıştır. Hapishanedeki koğuş ve idari binalar zaman zaman dezenfekte edilerek salgın ve hastalıkların yayılması engellenmeye çalışılmıştır. XIX. yüzyıl sonları ve XX. yüzyıl başlarında temizlik ve hijyen şartlarının uygun olmaması, mahkûmların düzenli banyo yapamamaları, hapishanelerde yaşanan su kesintileri ve alt yapı sisteminde yaşanan sorunlar bir deri hastalığı olan uyuzun çıkmasına neden olmuştur. Hapishanelerin güneş görmeyen, havasız ve rutubetli koğuşları da bir akciğer hastalığı olan veremi yaygınlaştırmıştır. Kapalı alanlarda çok sayıda mahkûmun barındığı koğuşlar bu hastalığın kısa sürede yayılmasına neden olmuştur. Bu araştırmada hapishanelerde ortaya çıkan uyuz ve verem hastalıklarına karşı Osmanlı Devleti’nin aldığı tedbirler Osmanlı Arşiv belgeleri çerçevesinde değerlendirmiştir.

Zitieren

APA

Sarıköse, S. T. (2026). Osmanlı Hapishanelerinde Uyuz ve Verem Hastalıklarına Karşı Alınan Önlemler. Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi, 1-15. https://doi.org/10.7596/abbad.1911718

Vancouver

Sarıköse ST. Osmanlı Hapishanelerinde Uyuz ve Verem Hastalıklarına Karşı Alınan Önlemler. Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi. 2026:1-15. doi:10.7596/abbad.1911718

BibTeX
@article{Sarkse2026,
  author = {Sarıköse, Selma Turhan},
  title = {Osmanlı Hapishanelerinde Uyuz ve Verem Hastalıklarına Karşı Alınan Önlemler},
  journal = {Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  number = {2},
  pages = {1--15},
  doi = {10.7596/abbad.1911718}
}
Kostenlos starten →