EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY 4.0

Yapay zekâ bağımlılığı ve epistemik tembellik: Bilim felsefesi açısından bir inceleme

Hüseyin Can Coşkun

Contemporary Perspectives · 01.07.2026 · 2 (2) · 63-75

DOI: 10.71350/3108610115 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Contemporary Perspectives, online erschienen am 01.07.2026. Verfasst von Hüseyin Can Coşkun. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Yapay zekâ sistemlerinin bilgi üretimi ve bilişsel süreçlere entegrasyonu, bilim felsefesi açısından yeni ve kritik sorular doğurmaktadır. Bu çalışma, yapay zekâ bağımlılığını yalnızca bir teknoloji kullanım alışkanlığı olarak değil; epistemolojik boyutları olan, bilgiye ulaşma ve bilgiyi doğrulama süreçlerini temelden dönüştüren bir olgu olarak ele almaktadır. “Epistemik tembellik” kavramı çerçevesinde, bireylerin ve araştırmacıların yapay zekâ sistemlerine olan aşırı güveninin; eleştirel düşünce, bilişsel özerklik ve bilimsel sorgulama yetisini nasıl aşındırabileceği incelenmektedir. Çalışmada, Popper’ın eleştirel rasyonalizmi, Kuhn’un paradigma teorisi ve Goldman’ın sosyal epistemoloji anlayışı referans alınarak yapay zekâ destekli bilgi üretiminin doğrulama, yanlışlanabilirlik ve epistemik sorumluluk ilkeleri açısından değerlendirilmesi yapılmaktadır. Bunun yanı sıra, Bandura’nın sosyal öğrenme teorisinden hareketle özgün bir kavram olarak geliştirilen algoritmik öğrenme bireyin bilgi ve bilişsel alışkanlıklarını YZ sistemleriyle etkileşim aracılığıyla edindiği yeni öğrenme kipliği ve bu kipliğin uzun vadeli sonucu olarak ortaya çıkan Bilişsel Yakınsama Tuzağı kavramları çerçevede ele alınmaktadır. Sonuç olarak, yapay zekâ kullanımının epistemik açıdan sağlıklı bir pratik haline gelebilmesi için “eleştirel bağımlılık” modelinin benimsenmesi gerektiği savunulmaktadır.

Zitieren

APA

Coşkun, H. C. (2026). Yapay zekâ bağımlılığı ve epistemik tembellik: Bilim felsefesi açısından bir inceleme. Contemporary Perspectives, 2(2), 63-75. https://doi.org/10.71350/3108610115

Vancouver

Coşkun HC. Yapay zekâ bağımlılığı ve epistemik tembellik: Bilim felsefesi açısından bir inceleme. Contemporary Perspectives. 2026;2(2):63-75. doi:10.71350/3108610115

BibTeX
@article{Cokun2026,
  author = {Coşkun, Hüseyin Can},
  title = {Yapay zekâ bağımlılığı ve epistemik tembellik: Bilim felsefesi açısından bir inceleme},
  journal = {Contemporary Perspectives},
  year = {2026},
  volume = {2},
  number = {2},
  pages = {63--75},
  doi = {10.71350/3108610115}
}
Kostenlos starten →