DÜRR-İ MEKNÛN’DA DEĞERLİ TAŞLAR ÜZERİNE
Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi · 2025
DOI: 10.71096/cakutad.1700625 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 2025. Verfasst von Ahu Cavlazoğlu Davulcu. Die Arbeit nennt 9 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Yazıcızade Ahmet Bîcan (ö.1460’tan sonra) 15. yüzyılda yazmış olduğu önemli eserleri ile Türk ilim ve kültür dünyasının tanınmış âlimlerindendir. Bîcân lakabıyla meşhurdur ve Yazıcızâde ve İbnü’l Kâtib (Ahmet) isimleriyle de bilinir. Enverü’l Âşıkîn, Acâibü’l-Mahlûkāt, Dürr-i Meknûn, Kitâbü’l-Müntehâ ale’l-Fusûs, Şemsiyye, Cevâhir-name gibi telif ve tercüme eserleri vardır. Yazarın değerli taşlarla ilgili yazdığı Cevâhir-namesi döneminin bilinen tek manzum cevher-nâmesidir. Bu eser dışında cevherlerden bahsettiği diğer önemli eseri Dürr-i Meknûndur. Birçok nüshası bulunan eserin “saklı inciler” anlamına gelen adı, değerine dikkat çekmektedir. Kaynaklarda tercümeden ziyade derleme olduğu düşünülen eser coğrafya ve kozmonografya bilgilerini konu alır. Konusu, söz varlığı ve dili açısından döneminin değerli eserlerindendir. Sade bir dille mensur yazılmış olan eser faydalı olmayı ve bilgilendirmeyi amaçlamaktadır. Eserin on üçüncü bâbının son bölümünde Faslu’l Hacerât başlığı ile on değerli ve yarı değerli taş anlatılmaktadır. Cevherler insanlar tarafından her dönemde ilgi görmüş farklı amaçlarla kullanılmıştır. Değerli, yarı değerli olarak adlandırılan bu taşların tedavi amaçlı ve mistik amaçlı kullanıldıkları bilinmektedir. Osmanlı Dönemi’nde değerli taşlara “cevher”, bunları tanıtmak üzere yazılmış eserlere “Cevâhir-name” veya “Cevher-nâme” adı verilmiştir. Bu dönemde cevherlerle ilgili tespitlerde bulunan Yazıcızâde Ahmet Bîcan manzum Cevâhir-namesi’nde, Acâibü’l-Mahlûkāt adlı tercüme eserinde ve Dürr-i Meknûn adlı kitabında değerli taşlar ve faydalarına yer verir. Bu çalışmada, Dürr-i Meknûn’da yer alan değerli taşlar ve faydaları üzerinden yola çıkılarak bu taşlar hakkında bilgi verilmiş ve yazarın diğer eserleri ile karşılaştırma yapılmıştır. Karşılaştırma yapılırken Ahmet Bican’ın Dürr-i Meknûn, Cevâhir-name, Acâyibü’l-Mahlûkât adlı eserleri taranmış ve veriler analiz edilmiştir. Ayrıca 15. Yüzyılda yazılmış cevher-namelerden bahsedilmiştir.
Zitieren
APA
Davulcu, A. C. (2025). DÜRR-İ MEKNÛN’DA DEĞERLİ TAŞLAR ÜZERİNE. Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. https://doi.org/10.71096/cakutad.1700625
Vancouver
Davulcu AC. DÜRR-İ MEKNÛN’DA DEĞERLİ TAŞLAR ÜZERİNE. Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 2025. doi:10.71096/cakutad.1700625
BibTeX
@article{Davulcu2025,
author = {Davulcu, Ahu Cavlazoğlu},
title = {DÜRR-İ MEKNÛN’DA DEĞERLİ TAŞLAR ÜZERİNE},
journal = {Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi},
year = {2025},
doi = {10.71096/cakutad.1700625}
}
EUVIMED