EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

İntikamın İzleri: Tanzimat Romanlarında Adalet ve Hesaplaşmanın Yansımaları

İrem Hatıl

Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi · 2025

DOI: 10.70916/buefd.1701153 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 2025. Verfasst von İrem Hatıl. Die Arbeit nennt 14 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, Tanzimat Dönemi Türk romanlarında intikam temasını adalet arayışı ve hesaplaşma bağlamlarında incelemeyi amaçlamaktadır. Tanzimat edebiyatı ile birlikte Batı kaynaklı roman türü Türk edebiyatına dahil olmuş, bireyin ruhsal çatışmaları ve toplumsal meseleler daha derinlikli şekilde işlenmeye başlanmıştır. Roman türünün toplumsal işlevi göz önüne çıkarken bireysel hesaplaşmaların, ahlaki çöküşlerin ve adalet kavramının da bu yeni tür aracılığıyla sorgulandığı görülür. Bu bağlamda, Ahmet Mithat Efendi’ye ait Hasan Mellah yahut Sır İçinde Esrar, Gürcü Kızı yahut İntikam ve Dürdane Hanım, Namık Kemal’in İntibah ve Nabızade Nazım’ın Zehra adlı romanları incelenmiştir. Çalışma boyunca intikam temasının bazı eserlerde adaletin tesisi yönünde daha olumlu sayılabilecek bir motivasyonla işlendiği görülmüştür. Bazılarında ise bireysel öfke, kıskançlık ve ahlaki yozlaşmayla bağlantılı yıkıcı bir tutkuya dönüştüğü fark edilir. Özellikle kadın karakterlerin merkezde olduğu anlatılarda intikam, bastırılmış duyguların dışavurumu olarak da ele alınırken hem kadın hem erkek karakterlerde onur ve hak arayışına dayalı olarak da kurgulanmaktadır. Tanzimat romanlarında intikam, yalnızca bir öç alma duygusu değildir. Bu duygu, toplumsal değerlerin ve bireysel kimliğin sorgulandığı çok katmanlı bir anlatı aracına dönüşür. Bu yönüyle çalışma, edebi metinler aracılığıyla dönemin zihniyet dünyasını anlamaya katkı sunmaktadır. Tanzimat yazarlarının birey-toplum eksenindeki ahlaki tercihlerine dair de fikir edinilebilmektedir. Ayrıca, intikamın bazen adaleti sağlama yönünde meşru bir araç, bazen ise bireyin yıkımına sebep olan tehlikeli bir sapma olduğu düşüncesi öne çıkarılmaktadır.

Zitieren

APA

Hatıl, İ. (2025). İntikamın İzleri: Tanzimat Romanlarında Adalet ve Hesaplaşmanın Yansımaları. Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. https://doi.org/10.70916/buefd.1701153

Vancouver

Hatıl İ. İntikamın İzleri: Tanzimat Romanlarında Adalet ve Hesaplaşmanın Yansımaları. Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2025. doi:10.70916/buefd.1701153

BibTeX
@article{Hatl2025,
  author = {Hatıl, İrem},
  title = {İntikamın İzleri: Tanzimat Romanlarında Adalet ve Hesaplaşmanın Yansımaları},
  journal = {Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi},
  year = {2025},
  doi = {10.70916/buefd.1701153}
}
Kostenlos starten →