XV. Yüzyıl İslâm Siyaset Düşüncesinde Adalet ve Hükümdarlık: Celâleddîn Devvânî’nin Akkoyunlu ve Fârûkîler Hükümdarlarına Gönderdiği Adalet Risâleleri
Pamukkale Divinity · 28.06.2026 · (1) · 52-62
DOI: 10.17859/paudiv.1978964 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Pamukkale Divinity, online erschienen am 28.06.2026. Verfasst von Habibullah Habib. Die Arbeit nennt 35 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu makale, XV. asır İslam siyaset düşüncesinde adaletin teorik temellerini ve pratik yönlerini ele almayı amaçlamaktadır. Makalede, XV. asır İslam siyaset düşüncesinin önde gelen âlimlerinden, Akkoyunlu ve Karakoyunlu Devletlerinde önemli konumlarda görev yapan ilim ve devlet adamı Celâleddin Devvânî’nin, dönemin iki farklı İslam coğrafyasında hüküm süren hükümdarlara yaptığı adalet çağrısı ele alınmış ve Akkoyunlu hükümdarı Sultan Yakub ile Fârûkîler hükümdarı II. Âdil Hân’a gönderdiği adalet risâleleri incelenmiştir. Bu risâleler çerçevesinde Devvânî’nin adalet anlayışı, siyasal otoriteye yüklediği sorumluluklar ve ulema tabakasına olan mesajı tahlil edilmiştir. Ayrıca Devvânî örnekliğinde ilim adamlarının toplumda adaletin tesis edilmesindeki rolleri ve sorumlulukları değerlendirilmiştir. Söz konusu risâlelerin fıkhî, ahlâkî ve siyasî açıdan analizi sonucunda Devvânî’nin adaleti, nefis terbiyesi, aile düzeni ve toplum yönetimi arasında hiyerarşik bir yapı içerisinde değerlendirdiği ve sultan adaletinin bütün adalet çeşitlerini kuşatan en üst ilke olarak konumlandırdığı görülmektedir. Bununla birlikte Devvânî, adalet-muhabbet ilişkisini ele almakla normatif düzenin ne tür ahlâkî zeminde tesis edilmesi gerektiğine dair önemli ipuçları sunmaktadır. Dolayısıyla Devvânî’ye göre adalet yalnızca bireysel ahlâkî bir ilke olmayıp toplumsal düzenin ve siyasal istikrarın kurucu unsurudur.
Zitieren
APA
Habib, H. (2026). XV. Yüzyıl İslâm Siyaset Düşüncesinde Adalet ve Hükümdarlık: Celâleddîn Devvânî’nin Akkoyunlu ve Fârûkîler Hükümdarlarına Gönderdiği Adalet Risâleleri. Pamukkale Divinity, 52-62. https://doi.org/10.17859/paudiv.1978964
Vancouver
Habib H. XV. Yüzyıl İslâm Siyaset Düşüncesinde Adalet ve Hükümdarlık: Celâleddîn Devvânî’nin Akkoyunlu ve Fârûkîler Hükümdarlarına Gönderdiği Adalet Risâleleri. Pamukkale Divinity. 2026:52-62. doi:10.17859/paudiv.1978964
BibTeX
@article{Habib2026,
author = {Habib, Habibullah},
title = {XV. Yüzyıl İslâm Siyaset Düşüncesinde Adalet ve Hükümdarlık: Celâleddîn Devvânî’nin Akkoyunlu ve Fârûkîler Hükümdarlarına Gönderdiği Adalet Risâleleri},
journal = {Pamukkale Divinity},
year = {2026},
number = {1},
pages = {52--62},
doi = {10.17859/paudiv.1978964}
}
EUVIMED