YANLIŞ SORULAR, YANLIŞ ÖZERKLİK: BİLİM, FON REJİMLERİ VE HAKİKAT KRİZİ
Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi · 29.04.2026 · 13 (1) · 324-341
DOI: 10.69878/deuefad.1831048 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, online erschienen am 29.04.2026. Verfasst von Deniz Hasançebi. Die Arbeit nennt 59 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu makale, bilimin iktisat ve iktidar tarafından “ne ölçüde” etkilendiğini soran hâkim literatürü tersyüz etmektedir. Metnin temel tezi, “bilim ne kadar etkileniyor, çekirdeğe müdahale var mı?” türü soruların baştan yanlış olduğu ve bilimin hâlâ kısmen özerk bir hakikat alanı olduğu varsayımını ideolojik olarak yeniden ürettiğidir. Çalışma önce, bilimin görece özerkliği, bükülmüş kamusal etki, eş-üretim, güçlü toplumsal belirlenim ve neoliberal tekno-bilimsel kapitalizm şeklinde sınıflandırılan beş pozisyonu kuramsal olarak yeniden inşa etmekte; ardından bu pozisyonların, çağdaş fonlama rejimleri, “öncelikli alanlar”, mega-projeler, akademik kapitalizm ve post-truth hakikat rejimi karşısında neden yetersiz kaldığını göstermektedir. Özellikle psödo-bilim sınırındaki milyar dolarlık projelerin stratejik fon akışları, iktisat disiplininde ortodoksi–heretik ayrımı yoluyla kurumsal dışlama mekanizmaları ve popüler olanın hakikatin yerini aldığı post-truth bağlamı, bilimin iktisat–iktidar hapishanesine içkinleştiğini somutlaştıran örnekler olarak tartışılmaktadır. Son bölümde makale, bilimin artık “dışarıdan etkilenmiş” bir alan değil, bizzat iktisadi ve iktidari paradigmaların içsel bir fonksiyonu olduğunu savunmakta; bu nedenle bilimsel özerklik ve tarafsızlık söylemlerinin meşruiyet üretici ideolojik aygıtlar olarak işlediğini öne sürmektedir. Çıkış imkânı, yeni sosyolojik kavramlar üretmekte değil, bilimi güçlü bir hakikat, ontoloji ve metafizik zeminde yeniden düşünmekte görülmektedir.
Zitieren
APA
Hasançebi, D. (2026). YANLIŞ SORULAR, YANLIŞ ÖZERKLİK: BİLİM, FON REJİMLERİ VE HAKİKAT KRİZİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 13(1), 324-341. https://doi.org/10.69878/deuefad.1831048
Vancouver
Hasançebi D. YANLIŞ SORULAR, YANLIŞ ÖZERKLİK: BİLİM, FON REJİMLERİ VE HAKİKAT KRİZİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2026;13(1):324-341. doi:10.69878/deuefad.1831048
BibTeX
@article{Hasanebi2026,
author = {Hasançebi, Deniz},
title = {YANLIŞ SORULAR, YANLIŞ ÖZERKLİK: BİLİM, FON REJİMLERİ VE HAKİKAT KRİZİ},
journal = {Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {13},
number = {1},
pages = {324--341},
doi = {10.69878/deuefad.1831048}
}
EUVIMED