Kendi Tarihini Anlatmak: Orhan Pamuk'un Veba Geceleri'nde Hakikat Krizi
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 25.03.2026 · (71) · 149-160
DOI: 10.53568/yyusbed.1752270 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 25.03.2026. Verfasst von Bülent Ayyıldız. Die Arbeit nennt 32 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Postmodernist edebiyat geleneği kullandığı tekniklerle bilinen olguların epistemolojik ve ontolojik doğruluğunu sorgulatan ve eleştiren bir duruş sergiler. Yazarlar geçmiş, hafıza ve kimlik gibi meseleleri muğlaklaştırıp tarihin sorunlu bir alan olduğunu göstermek adına tarihyazımcı üstkurmaca (historiographic metafiction) üzerinden tarihin de romanlar gibi kurgulanmış bir hikâye olduğu fikrini ön plana çıkarır. Bu bağlamda, Orhan Pamuk’un Veba Geceleri, tarihyazımcı üstkurmaca tekniğini merkeze alarak tarih ve kurmaca arasındaki sınırları sorgulayan bir eserdir. Kitabın anlatıcısı Mina Mingerli, tarih yazma sürecini okura aktararak onları hikâyeye dâhil eder ve bir roman yazma çabasıyla kurgu ve kurgu dışı metin arasındaki farkları bulanıklaştırır. Veba Geceleri anlatıcının tarih yazımını gösterirken, romanın postmodernist yapısı bu sürecin hakikati yansıtamayacak kadar sorunlu olduğuna işaret eder. Orhan Pamuk’un postmodernist oyunları, özellikle bu oyunların tarih ve kimlik temalarıyla ilişkileri hakkında birçok akademik makale yayımlanmıştır; ancak Veba Geceleri’nin anlatıcısı Mingerli yapısökümcü bir perspektiften tarihi sorgulamaktansa, bir istisna oluşturarak, tarihin tutarlı bir olgu olduğunu ispatlamaya çalışır. Bu çalışmanın amacı, Veba Geceleri’nde kullanılan tarihyazımcı üstkurmaca tekniğinin yapısökümcü işlevinin yanı sıra, anlatıcının kendine ait bir tarih oluşturarak nasıl “kendi gerçeğini” inşa ettiğini göstermektir. Roman ve tarih yazımını iç içe geçirerek, metinselliği vurgulayan ve metnin dışındaki gerçekliğe işaret etmeyen belirsiz bir eser ortaya koyan anlatıcı hakikat sonrası (post-truth) dönemin izlerini taşıyan bir kurguyu yansıtmaktadır.
Zitieren
APA
Ayyıldız, B. (2026). Kendi Tarihini Anlatmak: Orhan Pamuk'un Veba Geceleri'nde Hakikat Krizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 149-160. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1752270
Vancouver
Ayyıldız B. Kendi Tarihini Anlatmak: Orhan Pamuk'un Veba Geceleri'nde Hakikat Krizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026:149-160. doi:10.53568/yyusbed.1752270
BibTeX
@article{Ayyldz2026,
author = {Ayyıldız, Bülent},
title = {Kendi Tarihini Anlatmak: Orhan Pamuk'un Veba Geceleri'nde Hakikat Krizi},
journal = {Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
number = {71},
pages = {149--160},
doi = {10.53568/yyusbed.1752270}
}
EUVIMED