Sembolik Etkileşimcilik Teorisi Ekseninde Mevlevi Ayinleri
STAR Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi · 2025
DOI: 10.65660/stardergisi.1779012 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift STAR Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi, 2025. Verfasst von Volkan Kaptan. Die Arbeit nennt 29 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Mikro düzeyde sosyolojik bir kuram olarak sembolik etkileşimcilik, bireylerin mikro ilişki ağları ve bu ağlar içindeki etkileşim biçimleri doğrultusunda dünyaya yönelik algılarının oluşmasına odaklanır. Bireyler yaşamdaki algılarını dil, sözcük, davranış, jest, mimik vb. semboller aracılığıyla üretirler. Türk kültür yapısı özelinde Mevlevi ayinleri de içinde iletişimi sağlayan semboller bulunan bir ritüeldir ve ritüelde yer alan müziksel unsurlar görünenin ötesinde anlam dünyalarını bünyesinde barındırır. Sembolik etkileşimcilik kuramı temsilcilerinden Mead’in benlik kuramı, Mevlevi ayininde müziğin bireyde içselleştirilerek benliğin şekillenişine katkıda bulunduğunu; Blumer’in anlam ve etkileşim temelli yaklaşımı, müziğin sosyal ortamda birey tarafından sürekli olarak yeniden yorumlandığını ortaya koymaktadır. Goffman’ın Dramaturjik teorisi ise Mevlevi ayinini sosyal bir sahne, müziği ise bu sahnedeki rol sunumunun taşıyıcısı olarak konumlandırmaktadır. Çalışmanın amacı, Mevlevi ayininde müziğin salt bir beğeni unsuru değil; aynı zamanda birey-toplum ilişkisini düzenleyen, anlam dünyasını şekillendiren ve ritüel performansın sunulmasına olanak tanıyan sosyolojik bir yapı olduğunu ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Bu doğrultuda sembolik etkileşimcilik kuramının temel ilkeleri ile Mevlevilik geleneği ve Mevlevi ayinlerine ilişkin literatür taranmış, sembolik etkileşimcilik teorisi ekseninde Mevlevi ayinlerindeki müzik fenomenine ve müzik üzerinden ortaya konan sembollerin manasına odaklanılmıştır. Sonuç olarak Mevlevi ayini hem bireyin içsel dönüşümünü hem de kolektif yapının sürekliliğini sağlayan çok katmanlı bir sembolik etkileşim alanıdır.
Zitieren
APA
Kaptan, V. (2025). Sembolik Etkileşimcilik Teorisi Ekseninde Mevlevi Ayinleri. STAR Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi. https://doi.org/10.65660/stardergisi.1779012
Vancouver
Kaptan V. Sembolik Etkileşimcilik Teorisi Ekseninde Mevlevi Ayinleri. STAR Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi. 2025. doi:10.65660/stardergisi.1779012
BibTeX
@article{Kaptan2025,
author = {Kaptan, Volkan},
title = {Sembolik Etkileşimcilik Teorisi Ekseninde Mevlevi Ayinleri},
journal = {STAR Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi},
year = {2025},
doi = {10.65660/stardergisi.1779012}
}
EUVIMED