EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

ŞİİRLERİ BİLİNMEYEN MEVLEVİ BİR ŞÂİR: DERVİŞ İSA DEDE (PÎRÎ)

Ekim Ortaç Uludüz

Cihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi · 22.07.2026 · 12 (1) · 309-347

DOI: 10.30517/cihannuma.1862032 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Cihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 22.07.2026. Verfasst von Ekim Ortaç Uludüz. Die Arbeit nennt 19 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Klasik Türk edebiyatı tarihinin bütüncül bir yaklaşımla ele alınabilmesi ve biyografik kaynaklardaki eksikliklerin giderilebilmesi adına, dönemin estetik hafızasını yansıtan şiir mecmuaları elimizdeki önemli kaynaklardandır. Tezkirelerde adı geçmesine rağmen müstakil bir divanı günümüze ulaşmayan şairlerin edebî mirası, genellikle bu derleme eserlerde saklı kalmaktadır. Bu çalışma, XVII. yüzyılda yaşamış ancak yaşamı hakkındaki bilgiler sınırlı ve yer yer çelişkili olan Mevlevi şair Derviş İsa Dede’nin (Pîrî) hayatını ve sanatını, mecmualardan elde edilen yeni bulgular ışığında değerlendirilmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca farklı kütüphane koleksiyonlarında yer alan mecmuaların taranması neticesinde şaire ait gazel, tahmis, müstezat ve tarih kıtalarından oluşan toplam kırk sekiz adet manzume tespit edilmiştir. Şiirlerde düşülen tarihler ve adı geçen devlet adamları incelendiğinde, Pîrî’nin 1674 yılında hâlâ hayatta olduğu, Halep, Şam, İstanbul şehirlerinde yaşadığı ve Osmanlı bürokrasisiyle temas hâlinde bulunduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Çalışmanın inceleme bölümünde; şairin sade ve akıcı bir Türkçe kullandığı, mahallî söyleyişlere ve deyimlere yer verdiği, Mevlevi kimliği ve özellikle Mevlevilikle ilişkili musiki terimlerini lirik ve estetik biçimde şiirine yansıttığı tespit edilmiştir. Makale, Pîrî’nin sanat anlayışını değerlendirmeyi ve XVII. yüzyıl Türk şiirinin derviş şairlerinden birini araştırmacıların dikkatine sunmayı hedeflemektedir.

Zitieren

APA

Uludüz, E. O. (2026). ŞİİRLERİ BİLİNMEYEN MEVLEVİ BİR ŞÂİR: DERVİŞ İSA DEDE (PÎRÎ). Cihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, 12(1), 309-347. https://doi.org/10.30517/cihannuma.1862032

Vancouver

Uludüz EO. ŞİİRLERİ BİLİNMEYEN MEVLEVİ BİR ŞÂİR: DERVİŞ İSA DEDE (PÎRÎ). Cihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi. 2026;12(1):309-347. doi:10.30517/cihannuma.1862032

BibTeX
@article{Uludz2026,
  author = {Uludüz, Ekim Ortaç},
  title = {ŞİİRLERİ BİLİNMEYEN MEVLEVİ BİR ŞÂİR: DERVİŞ İSA DEDE (PÎRÎ)},
  journal = {Cihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {12},
  number = {1},
  pages = {309--347},
  doi = {10.30517/cihannuma.1862032}
}
Kostenlos starten →