Trablus’un Memlûkler Tarafından Fethi (1289): Siyasî, Askerî ve Psikolojik Boyutlarıyla Bir İnceleme
Ahbar · 25.05.2026 · (5) · 43-59
DOI: 10.62425/ahbar.1896410 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ahbar, online erschienen am 25.05.2026. Verfasst von İsmayil Rahımlı. Die Arbeit nennt 92 Literaturangaben. Gefördert von: İstanbul Üniversitesi.
Abstract (Originalsprache)
Trablus, Doğu Akdeniz’de Haçlı hâkimiyetinin en önemli merkezlerinden biri olarak 1109 yılından itibaren yaklaşık iki asır boyunca Frank kontrolünde kalmıştır. Memlûk Sultanı el-Melik el-Mansûr Kalavun’un (1279-1290) 1289 yılında gerçekleştirdiği fetih, bu hâkimiyetin sona ermesinde belirleyici bir rol oynamış ve Akkâ’nın düşüşüne giden süreci hızlandırmıştır. Trablus’un fethi, Baybars döneminde başlatılan sistematik baskı, abluka ve yıpratma politikalarının Kalavun devrinde nihai sonuca ulaştığı askerî ve siyasî bir kırılma noktasıdır. Sultan Baybars’ın (1260-1277) Trablus üzerindeki askerî baskıları kontluğun idarî ve savunma kapasitesini zayıflatmış; Kalavun döneminde ise Moğol-Haçlı ittifakının çözülmesi, Merkab ve Lazkiye gibi güç merkezlerinin ele geçirilmesiyle şehir bölgesel olarak tecrit edilmiştir. Kont VII. Bohemund’un (1275-1287) vârissiz ölümü sonrasında ortaya çıkan otorite boşluğu, Cenova ve Venedik arasındaki rekabet ve Trablus’ta kurulan komün yönetimi, savunmayı doğrudan zayıflatan askerî eksikliklerden ziyade, karar alma ve güven mekanizmalarında derin bir çözülmeye yol açmıştır. 1289’da gerçekleştirilen kuşatma sırasında Memlûk ordusu yoğun mancınık bombardımanı, lağım faaliyetleri ve sürekli baskı yoluyla kısa sürede savunmayı çökertmiş; Frank kuvvetlerinin deniz desteğine rağmen şehir ele geçirilmiştir. Trablus’un düşmesiyle birlikte Doğu Akdeniz’deki Haçlı savunma sistemi çözülmüş ve Frank devletleri Memlûklerle barış yapmaya mecbur kalmıştır. Bu çalışma, Trablus’un fethini askerî güç kullanımının ötesinde, siyasî parçalanma ve psikolojik yıpranmanın kuşatma sürecindeki belirleyici rolü üzerinden ele almaktadır.
Förderung
- İstanbul Üniversitesi
Zitieren
APA
Rahımlı, İ. (2026). Trablus’un Memlûkler Tarafından Fethi (1289): Siyasî, Askerî ve Psikolojik Boyutlarıyla Bir İnceleme. Ahbar, 43-59. https://doi.org/10.62425/ahbar.1896410
Vancouver
Rahımlı İ. Trablus’un Memlûkler Tarafından Fethi (1289): Siyasî, Askerî ve Psikolojik Boyutlarıyla Bir İnceleme. Ahbar. 2026:43-59. doi:10.62425/ahbar.1896410
BibTeX
@article{Rahml2026,
author = {Rahımlı, İsmayil},
title = {Trablus’un Memlûkler Tarafından Fethi (1289): Siyasî, Askerî ve Psikolojik Boyutlarıyla Bir İnceleme},
journal = {Ahbar},
year = {2026},
number = {5},
pages = {43--59},
doi = {10.62425/ahbar.1896410}
}
EUVIMED