Üniversite Yurt Yemekhanelerinde Tabak İsrafı: Psikolojik Bir İnceleme
Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi · 27.06.2026 · 16 (1) · 13-31
DOI: 10.13114/mjh.1752983 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, online erschienen am 27.06.2026. Verfasst von Esra Çebi und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 58 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Gıda israfı küresel ölçekte çevresel, ekonomik ve toplumsal sorunlara yol açan ciddi bir problemdir. Gıda israfının önemli bir kısmını oluşturan tabak israfı, tabakta bırakılan yenilebilir yiyecekleri tanımlamak için kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, yurt yemekhanelerinden faydalanan üniversite öğrencilerinin tabak israfı davranışlarını, bu davranışa ilişkin duygu ve düşüncelerini ve israfa yönelik farkındalık düzeylerini sosyal bilişsel kuram çerçevesinde incelemektir. Araştırma, nitel betimsel araştırma deseni kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma kapsamında 14 üniversite öğrencisiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, tümdengelim ve tümevarım yaklaşımlarının bir arada kullanıldığı hibrit içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda sekiz kategori (yemek hizmeti algısı, beslenme bilinci, tabak israfı deneyimi, tüketim ortamı, sosyal etki, duygular, tutum ve değerler, israf farkındalığı) ve yedi alt kategori (sunum, hijyen, porsiyon, lezzet, servis, aile, din) belirlenmiştir. Ortaya çıkan kategori ve alt kategoriler, kuramsal çerçeveyi oluşturan birey, çevre ve davranış boyutları esas alınarak sınıflandırılmıştır. Öğrencilerin büyük çoğunluğunun gıda israfını uygun olmayan bir davranış olarak değerlendirdiklerini ve bu nedenle pişmanlık ile üzüntü hissettiklerini belirtmelerine rağmen, sıklıkla tabak israfı yaptıkları görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin yurt yemeklerine yönelik olumsuz algılara sahip oldukları, sağlıklı ve dengeli beslenme konusunda bilgi eksiklikleri bulunduğu ve gıda israfına ilişkin farkındalıklarının yetersiz olduğu belirlenmiştir. Yurt yemekhanelerinde tabak israfına yönelik herhangi bir yaptırımın bulunmaması, bu davranışın zamanla normalleşmesine ve kabul edilebilir bir uygulama olarak algılanmasına katkıda bulunmuştur. Elde edilen bulgular, bireysel, davranışsal ve çevresel etmenlerin karşılıklı etkileşimini vurgulayan sosyal bilişsel kuram çerçevesinde tartışılmıştır.
Zitieren
APA
Çebi, E., Madsar, E., & Tokgöz, H. (2026). Üniversite Yurt Yemekhanelerinde Tabak İsrafı: Psikolojik Bir İnceleme. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 16(1), 13-31. https://doi.org/10.13114/mjh.1752983
Vancouver
Çebi E, Madsar E, Tokgöz H. Üniversite Yurt Yemekhanelerinde Tabak İsrafı: Psikolojik Bir İnceleme. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi. 2026;16(1):13-31. doi:10.13114/mjh.1752983
BibTeX
@article{ebi2026,
author = {Çebi, Esra and Madsar, Eren and Tokgöz, Hilal},
title = {Üniversite Yurt Yemekhanelerinde Tabak İsrafı: Psikolojik Bir İnceleme},
journal = {Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {16},
number = {1},
pages = {13--31},
doi = {10.13114/mjh.1752983}
}
EUVIMED