Konforun Estetiği ve Mücadelenin Etiği: Esir Şehrin İnsanlarında İki Zıt Değer Dizgesi Olarak Nermin ve Nedime
YAZIT Kültür Bilimleri Dergisi · 22.06.2026 · 6 (1) · 170-191
DOI: 10.59902/yazit.1896108 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift YAZIT Kültür Bilimleri Dergisi, online erschienen am 22.06.2026. Verfasst von Arif Yılmaz und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 11 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Kemal Tahir’in Esir Şehrin İnsanları romanındaki değer üretim süreçlerini ve ideolojik yapıyı, Vincent Jouve’un değerler göstergebilimi aracılığıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın kavramsal çerçevesi, Jouve’un “değer etkisi” terimi ile Philippe Hamon’un ideoloji bileşenleri olarak sunduğu bakış, dil, iş ve etik çözümlemeleri üzerine temellendirilmiştir. Metnin aksiyolojik iskeletini oluşturan temel dinamik, Nermin ve Nedime karakterleri arasındaki derin karşıtlık üzerinden şekillenir. İnceleme sonucunda, Osmanlı bürokrasisine dayanan, statükoyu ve bireysel konforu önceleyen Nermin’in pasif bir "karşı-model" işlevi üstlendiği saptanmıştır. Nermin’in sözbilimsel düzeyde kopuk ve tepkisel bir parataktik yapı kurduğu, pragmatik düzeyde ise mağduriyet üreten pathos ağırlıklı bir ikna stratejisi izlediği görülmüştür. Buna karşılık Nedime, Millî Mücadele ruhunu, toplumsal sorumluluk bilincini ve eylemi temsil eden duruşuyla "olumlu bir model" olarak öne çıkar. Nedime’nin söylemini neden-sonuç bağlarına dayalı hipotaktik bir düzende yapılandırdığı, logos ile pathos dengesini gözeterek mücadeleci bir ethos inşa ettiği belirlenmiştir. Aracı kipliklerin metin içindeki işleyişi, aynı olgunun iki zıt ideal tarafından yepyeni anlamlar kazandığını, birinin kaçınmayı diğerinin ise yükümlülüğü kabul ettiğini göstermektedir. Romanın ideolojik omurgası, Nermin’in temsil ettiği eski düzenin güvenli limanı ile Nedime’nin işaret ettiği yeni ufkun zorlu mücadelesi arasındaki bu gerilimden beslenir. Kurulan bu aksiyolojik yapı, başkarakter Kâmil Bey’in hangi sistem içinde özneleşeceğini ve kendi ahlaki duruşunu nasıl yönlendireceğini sağlayan temel belirleyicidir.
Zitieren
APA
Yılmaz, A., & Şen, B. (2026). Konforun Estetiği ve Mücadelenin Etiği: Esir Şehrin İnsanlarında İki Zıt Değer Dizgesi Olarak Nermin ve Nedime. YAZIT Kültür Bilimleri Dergisi, 6(1), 170-191. https://doi.org/10.59902/yazit.1896108
Vancouver
Yılmaz A, Şen B. Konforun Estetiği ve Mücadelenin Etiği: Esir Şehrin İnsanlarında İki Zıt Değer Dizgesi Olarak Nermin ve Nedime. YAZIT Kültür Bilimleri Dergisi. 2026;6(1):170-191. doi:10.59902/yazit.1896108
BibTeX
@article{Ylmaz2026,
author = {Yılmaz, Arif and Şen, Berkay},
title = {Konforun Estetiği ve Mücadelenin Etiği: Esir Şehrin İnsanlarında İki Zıt Değer Dizgesi Olarak Nermin ve Nedime},
journal = {YAZIT Kültür Bilimleri Dergisi},
year = {2026},
volume = {6},
number = {1},
pages = {170--191},
doi = {10.59902/yazit.1896108}
}
EUVIMED