DİJİTAL ÇAĞ VE EMEK-DEĞERİN DÖNÜŞÜMÜ: YENİ BİR KAVRAM OLARAK VERİ-DEĞER
FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi · 11.05.2026 · (43) · 351-373
DOI: 10.53844/flsf.1888510 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 11.05.2026. Verfasst von İbrahim Yücedağ. Die Arbeit nennt 46 Literaturangaben. Gefördert von: Herhangi bir kurum tarafından desteklenmemektedir..
Abstract (Originalsprache)
Marxizm literatüründe sıkça karşımıza çıkan emek-değer teorisi günümüz dijital dünyasındaki gelişmelerle farklı boyutlara evrilmektedir. Üretimin somut emeğe dayalı olduğu klasik ekonomik faaliyetinin yanında giderek dijitalleşmenin ön plana çıktığı, otomasyon sistemlerinin hâkim olduğu, 3D yazıcılarla internet ve yapay zekâ tabanlı yeni üretim tekniklerinin gelişmesi klasik tanımlama biçimlerinin yanına yeni kavramsallaştırmaları da zorunlu kılmaktadır. Bu zorunluluğun ürünü olarak ortaya çıkan ve ilk defa bu çalışmada kullanılan kavram ise veri-değer’dir. Her kavramın içinden çıktığı çağın bir ürünü olması bağlamında veri-değer kavramı, günümüz dijital dünyasında bireylerin emek-değer yanında veri-değer ürettiğine dair düşünceyi ifade eder. Dijitalleşme ve internetle ortaya çıkan üretim biçimi, zihinsel emeğin ön plana çıktığı ve yapay zekâ ile adeta insanın yerini alan otonom sistemlerin hâkim olduğu bir tartışmayı güçlendirmiştir. Evden-uzaktan çalışan insanlar serbest zamanlarında sosyal medya kullanımıyla da gönüllü veri üreticilerine dönüşmektedir. Dolayısıyla sermaye sahiplerinin elde ettiği kâr kaynağı salt somut maddi üretimin yanında dijital olan içerik üretimine dönüşmüş ve bu sayede emek-değer ve kârın yanında veri-değer kavramını da ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmanın temel amacı veri-değer kavramının Türkiye’de literatüre kazandırılması ve tartışmaya açılmasıdır. Bu çerçevede veri-değerin ne olduğu emek-değer teorisi ve bilişsel kapitalizm tartışması bağlamında ele alınmakta, tanımlanmakta ve sonuçta veri-değer kavramsallaştırmasının imkân ve sınırlılıkları irdelenerek bazı öneriler sunulmaktadır.
Förderung
- Herhangi bir kurum tarafından desteklenmemektedir.
Zitieren
APA
Yücedağ, İ. (2026). DİJİTAL ÇAĞ VE EMEK-DEĞERİN DÖNÜŞÜMÜ: YENİ BİR KAVRAM OLARAK VERİ-DEĞER. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 351-373. https://doi.org/10.53844/flsf.1888510
Vancouver
Yücedağ İ. DİJİTAL ÇAĞ VE EMEK-DEĞERİN DÖNÜŞÜMÜ: YENİ BİR KAVRAM OLARAK VERİ-DEĞER. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi. 2026:351-373. doi:10.53844/flsf.1888510
BibTeX
@article{Yceda2026,
author = {Yücedağ, İbrahim},
title = {DİJİTAL ÇAĞ VE EMEK-DEĞERİN DÖNÜŞÜMÜ: YENİ BİR KAVRAM OLARAK VERİ-DEĞER},
journal = {FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
number = {43},
pages = {351--373},
doi = {10.53844/flsf.1888510}
}
EUVIMED