EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

II. Abdülhamid’in Danışmanı Seyyid Fazıl Alavi Paşa ve Arap Yarımadası’nın Güneyine Dair Tasavvuru

Recep Kılıç

Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi · 15.04.2026 · 9 (2) · 148-164

DOI: 10.59445/ijephss.1732688 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, online erschienen am 15.04.2026. Verfasst von Recep Kılıç. Die Arbeit nennt 31 Literaturangaben. Gefördert von: Çalışma, kamusal, özel, ticari nitelikte ya da kar amacı gütmeyen herhangi bir kurumdan destek alınmadan hazırlanmıştır..

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu makale, 19. yüzyıl sonlarında Osmanlı Devleti’nin Arap Yarımadası’nın güneyine yönelik siyasetini, bu siyasetin şekillenmesinde etkili olan danışman figürlerden biri olan Seyyid Fazıl Alavi Paşa’nın rolü ve kişisel siyaset tahayyülü çerçevesinde incelemektedir. II. Abdülhamid’in Yıldız Sarayı çevresinde konumlanan Arap danışmanları arasında yer alan Fazıl Paşa, yalnızca sembolik bir temsilci değil, aynı zamanda bilgi üreten, sahaya dair analizler geliştiren ve Osmanlı merkezine stratejik öneriler sunan etkin bir siyasi aktör olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada, Fazıl Paşa’nın Zafar, Maskat, Yemen ve çevresindeki bölgelere yönelik Osmanlı adına nüfuz kurma girişimleri, onun sadece sadakat bildiren bir yerel lider değil, aynı zamanda müstakil bir emirlik kurarak düzen inşa etmeyi hedefleyen bir “muslih” (ıslah edici/arabulucu) olduğunu göstermektedir. Paşa’nın, bölgedeki aşiret yapıları ile Osmanlı merkezi arasında arabuluculuk yaparak, merkezî otoritenin meşruiyetini yerel düzlemde tahkim etmeye yönelik çabaları; hem Osmanlı’nın İngiltere karşısında manevra alanı yaratma stratejileriyle hem de saraya yakın danışman figürlerin dış politika yapım sürecindeki etkisiyle doğrudan ilişkilidir. Makale, nitel tarihsel analiz yöntemiyle hazırlanmış; araştırma sürecinde Osmanlı Arşivi ve British Foreign Office belgeleri, hatıratlar ve dönemin literatüründen elde edilen veriler kullanılmıştır. Bu çerçevede çalışma, Osmanlı’nın Arap Yarımadası’nın güneyine ilişkin siyasî vizyonunu, merkez–çevre ilişkileri ile yerel aktörlerin kişisel siyaset tahayyülleri arasındaki etkileşim bağlamında analiz ederek; modern öncesi imparatorluklarda yerel figürlerin dönüştürücü potansiyeline dair literatüre kuramsal bir katkı sunmayı hedeflemektedir.

Förderung

  • Çalışma, kamusal, özel, ticari nitelikte ya da kar amacı gütmeyen herhangi bir kurumdan destek alınmadan hazırlanmıştır.

Zitieren

APA

Kılıç, R. (2026). II. Abdülhamid’in Danışmanı Seyyid Fazıl Alavi Paşa ve Arap Yarımadası’nın Güneyine Dair Tasavvuru. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 9(2), 148-164. https://doi.org/10.59445/ijephss.1732688

Vancouver

Kılıç R. II. Abdülhamid’in Danışmanı Seyyid Fazıl Alavi Paşa ve Arap Yarımadası’nın Güneyine Dair Tasavvuru. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2026;9(2):148-164. doi:10.59445/ijephss.1732688

BibTeX
@article{Kl2026,
  author = {Kılıç, Recep},
  title = {II. Abdülhamid’in Danışmanı Seyyid Fazıl Alavi Paşa ve Arap Yarımadası’nın Güneyine Dair Tasavvuru},
  journal = {Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {9},
  number = {2},
  pages = {148--164},
  doi = {10.59445/ijephss.1732688}
}
Kostenlos starten →