II. MEŞRUTİYET DÖNEMİ BASININDA NECM-İ TERAKKİ GAZETESİ: YAYIN POLİTİKASI VE EĞİTİME DAİR TESPİTLERİ
Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi · 30.03.2026 · 10 (1) · 75-85
DOI: 10.30692/sisad.1846363 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, online erschienen am 30.03.2026. Verfasst von Emrullah Şimşek und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 18 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, II. Meşrutiyet Dönemi Osmanlı basınında eğitim ve siyaset ilişkisini, 1908-1909 yılları arasında yayımlanan Necm-i Terakki Gazetesi örneği üzerinden ele almaktadır. Osmanlı basınında sansür uygulamalarının tarihsel seyrini ele alan çalışmada, II. Abdülhamid döneminde basın üzerindeki sıkı denetim ile II. Meşrutiyet’in ilanından sonra oluşan görece özgür basın ortamı karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Sansürün kaldırılmasıyla birlikte basın yayın faaliyetlerinde yaşanan sayısal artışın, siyasal ve toplumsal tartışmaların daha görünür hâle gelmesini sağladığı vurgulanmıştır. Eğitimci kimliğiyle öne çıkan Hüseyin Hıfzı Efendi’nin kurucusu ve başyazarı olduğu Necm-i Terakki Gazetesi, meşrutiyet yanlısı yayın politikasıyla dikkat çekmiştir. Gazete, II. Abdülhamid dönemini sert biçimde eleştirirken İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin politikalarıyla paralel bir ideolojik çizgi benimsemiştir. 31 Mart Vakası ve Bosna-Hersek’in ilhakı gibi önemli gelişmeler karşısında anayasal düzeni savunan ve kamuoyunu yönlendirmeyi amaçlayan bir dil kullanılmıştır. Necm-i Terakki’yi dönemin diğer gazetelerinden ayıran temel unsur, eğitime verdiği önemdir. Gazete, Maarif Nezareti’ni eleştirmiş, öğretmenlerin koşullarını, müfredat sorunlarını ve özellikle kadın ve çocuk eğitimini toplumsal ilerlemenin temel unsurları olarak ele almıştır. Bu yönüyle Necm-i Terakki, II. Meşrutiyet basınının hem siyasal hem pedagojik karakterini yansıtan önemli bir örnek teşkil etmektedir.
Zitieren
APA
Şimşek, E., & Uzundal, E. (2026). II. MEŞRUTİYET DÖNEMİ BASININDA NECM-İ TERAKKİ GAZETESİ: YAYIN POLİTİKASI VE EĞİTİME DAİR TESPİTLERİ. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(1), 75-85. https://doi.org/10.30692/sisad.1846363
Vancouver
Şimşek E, Uzundal E. II. MEŞRUTİYET DÖNEMİ BASININDA NECM-İ TERAKKİ GAZETESİ: YAYIN POLİTİKASI VE EĞİTİME DAİR TESPİTLERİ. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2026;10(1):75-85. doi:10.30692/sisad.1846363
BibTeX
@article{imek2026,
author = {Şimşek, Emrullah and Uzundal, Edip},
title = {II. MEŞRUTİYET DÖNEMİ BASININDA NECM-İ TERAKKİ GAZETESİ: YAYIN POLİTİKASI VE EĞİTİME DAİR TESPİTLERİ},
journal = {Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {1},
pages = {75--85},
doi = {10.30692/sisad.1846363}
}
EUVIMED