KARANTİNA, TİCARET VE EGEMENLİK: MECLİS-İ UMÛR-I SIHHİYE’DE YETKİ MÜCADELESİ (1838–1909)
Karadeniz Araştırmaları · 29.06.2026 · 23 (90) · 1271-1289
DOI: 10.56694/karadearas.1870592 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Karadeniz Araştırmaları, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Hikmet Çil. Die Arbeit nennt 43 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, 19 Nisan 1838’de Osmanlı Devleti’nde salgın hastalıklarla mücadele amacıyla kurulan Meclis-i Umûr-ı Sıhhiye’nin kurumsal yapısını, yetki alanlarını ve karar alma süreçlerinde ortaya çıkan bürokratik ve diplomatik ihtilafları incelemektedir. Karantina uygulamalarının merkezî bir idare altında yürütülmesi hedeflenmiş; ancak meclise yabancı devlet temsilcilerinin dâhil edilmesi, karar mekanizmasına uluslararası bir nitelik kazandırmıştır. 31 Mayıs 1840 tarihli layihanın kabulüyle meclisin işleyişi ve yetkileri belirlenmiş; kararların oy çokluğu esasına göre alınması, zamanla meclis içindeki sayısal dengenin yabancı temsilciler lehine şekillenmesine yol açmıştır. Çalışma, özellikle karantina memurlarının tayin ve azil işlemleri, sıhhiye vergilerinin yönetimi gibi kritik alanlarda yaşanan yetki mücadelelerini arşiv belgeleri ışığında ele almaktadır. Bu durum, Osmanlı Devleti’nin idarî egemenliğini tartışmalı hâle getirmiştir. Sultan II. Abdülhamid (1842-1918), bu durumdan rahatsızlık duyarak meclis dengesini Osmanlı Devleti lehine değiştirmeye yönelik girişimlerde bulunmuştur. Ancak bu müdahaleler, yabancı temsilcilerin direnci nedeniyle kalıcı sonuçlar doğurmamıştır. 1909 Paris Sıhhiye Konferansı örneği, meclis bünyesinde yaşanan ihtilafların uluslararası platformlara taşınarak dış müdahale imkânlarını artırdığını göstermektedir. Tüm bu süreçler çalışmada Osmanlı arşiv belgeleri çerçevesinde ele alınacaktır.
Zitieren
APA
Çil, H. (2026). KARANTİNA, TİCARET VE EGEMENLİK: MECLİS-İ UMÛR-I SIHHİYE’DE YETKİ MÜCADELESİ (1838–1909). Karadeniz Araştırmaları, 23(90), 1271-1289. https://doi.org/10.56694/karadearas.1870592
Vancouver
Çil H. KARANTİNA, TİCARET VE EGEMENLİK: MECLİS-İ UMÛR-I SIHHİYE’DE YETKİ MÜCADELESİ (1838–1909). Karadeniz Araştırmaları. 2026;23(90):1271-1289. doi:10.56694/karadearas.1870592
BibTeX
@article{il2026,
author = {Çil, Hikmet},
title = {KARANTİNA, TİCARET VE EGEMENLİK: MECLİS-İ UMÛR-I SIHHİYE’DE YETKİ MÜCADELESİ (1838–1909)},
journal = {Karadeniz Araştırmaları},
year = {2026},
volume = {23},
number = {90},
pages = {1271--1289},
doi = {10.56694/karadearas.1870592}
}
EUVIMED