Osmanlı Diplomatik Belgelerinde “Bulgarların Kralı” ve “Bulgaristan Kralı” Tartışması: Egemenlik Sorunu ve Diplomatik Kriz (1908–1909)
Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi · 29.06.2026 · (17) · 131-142
DOI: 10.32953/abad.1900608 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Fatih Fırat und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 31 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
1908 yılında Bulgaristan’ın bağımsızlığını ilan etmesinin ardından Osmanlı–Bulgar ilişkileri yeni bir diplomatik zemine taşınmış, bu sürecin en dikkat çekici boyutlarından biri hükümdarlık unvanı etrafında şekillenen kriz olmuştur. Bulgar Prensi Ferdinand’ın bağımsızlık sonrasında “Bulgaristan Kralı” yerine “Bulgarların Kralı” unvanını benimsemesi, Osmanlı Devleti tarafından yalnızca sembolik bir tercih olarak değil, imparatorluk sınırları içinde yaşayan Bulgar tebaayı da kapsayabilecek nitelikte bir egemenlik iddiası olarak değerlendirilmiştir.Bu çalışma, söz konusu unvan tartışmasını Osmanlı diplomatik belgeleri ışığında incelemekte; meselenin ortaya çıkış sürecini, pasaport ve gümrük işlemleri üzerinden somutlaşan uygulama krizlerini ve tarafların mütekabiliyet esasına dayalı karşılıklı tedbirlerini analiz etmektedir. Ayrıca Avrupa devletlerinin konuya yaklaşımları ile Osmanlı basınındaki, özellikle Tanin gazetesindeki tartışmalar değerlendirilerek krizin uluslararası ve kamuoyu boyutları ortaya konulmaktadır.Arşiv belgeleri, Osmanlı Hariciyesi’nin meseleyi doğrudan bir protokol sorunu olarak değil, devlet egemenliği ve hukukî meşruiyet çerçevesinde ele aldığını göstermektedir. Buna karşılık Bulgaristan, söz konusu unvanı tarihî süreklilik ve dilsel kullanım gerekçeleriyle savunmuş; büyük devletlerin önemli bir kısmı da bu tercihi fiilen tanımıştır.Sonuç olarak “unvan krizi”, bağımsızlık sonrası dönemde Osmanlı–Bulgar ilişkilerinin ne denli hassas bir zemine oturduğunu gösteren sembolik fakat siyasal sonuçları olan bir vaka niteliği taşımaktadır. Bu ihtilaf, bir yandan Osmanlı Devleti’nin Balkanlar’daki egemenlik sınırlarını tartışmaya açarken, diğer yandan Bulgaristan’ın bağımsız devlet kimliğini uluslararası alanda pekiştirme çabasını görünür kılmıştır.Anahtar kelimeler: Osmanlı Devleti, Bulgaristan, 1908 Bağımsızlığı, Unvan Krizi, Egemenlik, Diplomasi, Pasaport Krizi
Zitieren
APA
Fırat, F., & Bilirli, T. (2026). Osmanlı Diplomatik Belgelerinde “Bulgarların Kralı” ve “Bulgaristan Kralı” Tartışması: Egemenlik Sorunu ve Diplomatik Kriz (1908–1909). Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi, 131-142. https://doi.org/10.32953/abad.1900608
Vancouver
Fırat F, Bilirli T. Osmanlı Diplomatik Belgelerinde “Bulgarların Kralı” ve “Bulgaristan Kralı” Tartışması: Egemenlik Sorunu ve Diplomatik Kriz (1908–1909). Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi. 2026:131-142. doi:10.32953/abad.1900608
BibTeX
@article{Frat2026,
author = {Fırat, Fatih and Bilirli, Tahir},
title = {Osmanlı Diplomatik Belgelerinde “Bulgarların Kralı” ve “Bulgaristan Kralı” Tartışması: Egemenlik Sorunu ve Diplomatik Kriz (1908–1909)},
journal = {Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
number = {17},
pages = {131--142},
doi = {10.32953/abad.1900608}
}
EUVIMED