EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

FEMME FATALE, FRAGILE VE VITALE ARKETİPLERİ BAĞLAMINDA ŞEYTAN VE İNTİBAH ROMANLARINDA KADIN TEMSİLLERİ

Onur Yıldız, Rahman Özdemir

Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 04.06.2026 · (37) · 125-146

DOI: 10.56597/kausbed.1856204 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 04.06.2026. Verfasst von Onur Yıldız und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 55 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, Lev Tolstoy’un Şeytan (Дьявол) ve Namık Kemal’in İntibah romanlarını, ait oldukları imparatorlukların modernleşme sancıları ve ontolojik güvensizlik anları bağlamında karşılaştırmalı bir perspektifle ele almaktadır. Çalışma, metinlerdeki kadın temsillerini femme fatale, femme fragile ve femme vitale arketipleri üzerinden inceleyerek; bu figürlerin salt kadın kimliğini temsil etmenin ötesine geçerek, modernleşme sürecindeki erkek öznenin arzu, kimlik ve ahlak inşasını simgesel düzeyde nasıl şekillendirdiğini sorunsallaştırmaktadır. Feminist edebiyat eleştirisi, karşılaştırmalı edebiyat metodolojisi ve Jung temelli arketipsel kuramın harmanlandığı disiplinler arası yaklaşım, çalışmanın metodolojik çerçevesini oluşturur. Şeytan romanında Stepanida karakteri, bastırılmış cinsellik ve sınıf sınırlarını ihlal eden femme fatale figürünü; Liza ise sezgisel bilgelik ve yaşam enerjisiyle femme vitale arketipini örneklemektedir. İntibah’ta ise Mehpeyker, erotizm ve strateji vasıtasıyla modernleşme sancılarının tehditkâr bir yansıması olarak femme fatale rolünü üstlenirken; Dilaşub, edilgen yapısıyla femme fragile figürünün tipik bir temsili olarak öne çıkmaktadır. Yapılan karşılaştırmalı analiz; Rus modernleşmesinin içsel ve etik karakterinin dönüştürücü kadın öznelere (femme vitale) alan açtığını; buna karşın Osmanlı modernleşmesinin “biçimsel” ve “korumacı” yapısının, kadını ahlaki ikiliklerin taşıyıcısı olarak konumlandırdığını ve bu nedenle femme vitale figürünü yapısal olarak imkânsız kıldığını ileri sürmektedir. Çalışma, femme vitale arketipinin teorik literatürdeki yerine dikkat çekmesi ve Doğu-Batı modernleşme tahayyüllerinin kadın temsillerini yapılandırma biçimlerini mukayeseli bir biçimde sunması bakımından literatüre özgün bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Zitieren

APA

Yıldız, O., & Özdemir, R. (2026). FEMME FATALE, FRAGILE VE VITALE ARKETİPLERİ BAĞLAMINDA ŞEYTAN VE İNTİBAH ROMANLARINDA KADIN TEMSİLLERİ. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 125-146. https://doi.org/10.56597/kausbed.1856204

Vancouver

Yıldız O, Özdemir R. FEMME FATALE, FRAGILE VE VITALE ARKETİPLERİ BAĞLAMINDA ŞEYTAN VE İNTİBAH ROMANLARINDA KADIN TEMSİLLERİ. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026:125-146. doi:10.56597/kausbed.1856204

BibTeX
@article{Yldz2026,
  author = {Yıldız, Onur and Özdemir, Rahman},
  title = {FEMME FATALE, FRAGILE VE VITALE ARKETİPLERİ BAĞLAMINDA ŞEYTAN VE İNTİBAH ROMANLARINDA KADIN TEMSİLLERİ},
  journal = {Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
  year = {2026},
  number = {37},
  pages = {125--146},
  doi = {10.56597/kausbed.1856204}
}
Kostenlos starten →