Kişisel ve İşyeri Ortamı Solunabilir ve Toplam Toz Maruziyetlerinin Çok Ölçütlü Karar Verme Yaklaşımıyla Değerlendirilmesi
Journal of Turkish Operations Management · 01.07.2026 · 10 (1) · 102-118
DOI: 10.56554/jtom.1848491 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Journal of Turkish Operations Management, online erschienen am 01.07.2026. Verfasst von Ayşe Erim und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 34 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Toz maruziyeti, iş yerlerinde çalışanların sağlığını tehdit eden önemli bir mesleki risktir. Bu çalışmada; toz maruziyetlerini etkileyen etmenler için kriterlerin belirlenmesinde bir maruziyet değerlendirme aracı olan TREXMO (TRanslation of EXposure MOdels) maruziyet modeli kullanılmıştır. İş yeri ortamında bulunan kişisel toz maruziyetini sistematik olarak ele almak gerekir. Mesleki maruziyet modelindeki kriterler kullanılarak karar vericilerin (KV) puanlaması sonucu uzman görüşü ile AHP Metodu (Analitik Hiyerarşi Yöntemi) kullanılarak toz maruziyetlerini artıran kriterler ağırlıklandırılmıştır. Bu çalışmada, toz maruziyetini etkileyen dört temel kriter (Tehlike Sınıfı, Çalışan Sayısı, Havalandırma, Çalışma Süresi) AHP (Analytic hierarchy process/Analitik Hiyerarşi Yöntemi) yöntemiyle analiz edilmiştir. Sonuçlar, Tehlike Sınıfı’nın en önemli kriter olduğunu (ağırlık: 0.533), ardından Havalandırma (0.255), Çalışma Süresi (0.144) ve Çalışan Sayısı’nın (0.068) geldiğini göstermiştir. Ayrıca, Ki-kare testi kullanılarak iki kategorik veri karşılaştırılmıştır. 23.044 kişisel solunabilir toz maruziyeti sonuçlarının sınır değerin üstünde ve altındaki 4 kategoriye göre dağılımları incelenmiştir. Bu bulgular, iş yerlerinde toz kontrol stratejilerinin geliştirilmesine yönelik rehber bir çerçeve sunmaktadır.
Zitieren
APA
Erim, A., & Eraslan, E. (2026). Kişisel ve İşyeri Ortamı Solunabilir ve Toplam Toz Maruziyetlerinin Çok Ölçütlü Karar Verme Yaklaşımıyla Değerlendirilmesi. Journal of Turkish Operations Management, 10(1), 102-118. https://doi.org/10.56554/jtom.1848491
Vancouver
Erim A, Eraslan E. Kişisel ve İşyeri Ortamı Solunabilir ve Toplam Toz Maruziyetlerinin Çok Ölçütlü Karar Verme Yaklaşımıyla Değerlendirilmesi. Journal of Turkish Operations Management. 2026;10(1):102-118. doi:10.56554/jtom.1848491
BibTeX
@article{Erim2026,
author = {Erim, Ayşe and Eraslan, Ergun},
title = {Kişisel ve İşyeri Ortamı Solunabilir ve Toplam Toz Maruziyetlerinin Çok Ölçütlü Karar Verme Yaklaşımıyla Değerlendirilmesi},
journal = {Journal of Turkish Operations Management},
year = {2026},
volume = {10},
number = {1},
pages = {102--118},
doi = {10.56554/jtom.1848491}
}
EUVIMED