İşe Alım Kararında Makine Öğrenmesi ve Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinin Karşılaştırmalı Performans Analizi
Bucak İşletme Fakültesi Dergisi · 29.10.2026 · 9 (2) · 210-222
DOI: 10.38057/bifd.1970657 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, online erschienen am 29.10.2026. Verfasst von Ali Özarslan. Die Arbeit nennt 44 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
İşe alım kararları, örgütlerin rekabet avantajını elde etmesinde stratejik bir rol oynamakta ve çok sayıda kriterin eş zamanlı değerlendirilmesini gerektirmektedir. Bu çalışma, makine öğrenmesi ve çok kriterli karar verme yöntemlerini işe alım kararı probleminde karşılaştırmalı olarak incelemektedir. 1500 aday ve 11 kriter içeren bir veri seti kullanılarak iki aşamalı bir metodoloji uygulanmıştır. İlk aşamada kriter ağırlıkları, makine öğrenmesi yöntemlerinden rassal orman ve XGBoost yöntemleri ve objektif çok kriterli karar verme yöntemlerinden Entropi ve CRITIC yöntemleri kullanılarak hesaplanmıştır. İkinci aşamada ise bu ağırlıklar, dört klasik makine öğrenmesi sınıflandırıcısı (lojistik regresyon, k-en yakın komşu, destek vektör makineleri ve rassal orman) ile iki çok kriterli karar verme tabanlı sınıflandırma yönteminde (UTADIS ve TOPSIS-Sort) kullanılmıştır. Bulgular, makine öğrenmesi modellerinin çok kriterli karar verme yöntemlerine belirgin bir üstünlük sağladığını göstermiştir. En yüksek performansı yaklaşık %87 F1 skoru ile rassal orman elde ederken, UTADIS %36 ve TOPSIS-Sort %47 düzeyinde kalmıştır. TOPSIS-Sort %97 duyarlılık ile dikkat çekmiş, ancak %31 kesinlik ile çok sayıda yanlış pozitif tahmin üretmiştir. Kriter ağırlıklandırmada makine öğrenmesi yöntemleri işe alım stratejisine %43 gibi baskın bir ağırlık atarken, çok kriterli karar verme yöntemleri demografik değişkenlere daha yüksek ağırlık vermiştir. Sonuçlar, sınıflandırma performansının öncelikli olduğu durumlarda makine öğrenmesi modellerinin, şeffaflık ve açıklanabilirliğin ön planda olduğu durumlarda ise çok kriterli karar verme yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Özarslan, A. (2026). İşe Alım Kararında Makine Öğrenmesi ve Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinin Karşılaştırmalı Performans Analizi. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, 9(2), 210-222. https://doi.org/10.38057/bifd.1970657
Vancouver
Özarslan A. İşe Alım Kararında Makine Öğrenmesi ve Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinin Karşılaştırmalı Performans Analizi. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi. 2026;9(2):210-222. doi:10.38057/bifd.1970657
BibTeX
@article{zarslan2026,
author = {Özarslan, Ali},
title = {İşe Alım Kararında Makine Öğrenmesi ve Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinin Karşılaştırmalı Performans Analizi},
journal = {Bucak İşletme Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {2},
pages = {210--222},
doi = {10.38057/bifd.1970657}
}
EUVIMED